PvdA zet coalitie voor het blok

De PvdA zal in de Eerste Kamer de direct gekozen burgemeester blokkeren als het kabinet vasthoudt aan invoering in 2006.

Dat heeft fractieleider Han Noten van de PvdA-senatoren gisteren in het tv-programma Buitenhof aangekondigd. Volgens Noten komt invoering binnen een jaar neer op een haastklus.

De PvdA heeft een doorslaggevende stem wanneer de Eerste Kamer over twee weken, op 22 maart, debatteert over een grondwetswijziging die de benoeming van de burgemeester door de kroon afschaft. Daarvoor is een tweederde meerderheid van vijftig stemmen nodig. Met de negentien PvdA-zetels in het nee-kamp lukt dat niet. Ook de SP (4 zetels), GroenLinks (5), ChristenUnie (2) en SGP (2) zijn tegen.

De grondwetswijziging moet zijn doorgevoerd voordat de Tweede en Eerste Kamer kunnen stemmen over de twee wetsvoorstellen van het kabinet over de gekozen burgemeester. Die regelen de invoering van een gekozen burgemeester in 2006 en een versterking van de positie van de burgemeester in het lokale bestuur.

Deze voorstellen zijn omstreden, ook bij de coalitiepartijen CDA en VVD in de Tweede Kamer. De fractieleiders van CDA, VVD en D66 gaan juist deze week proberen achter gesloten deuren met premier Balkenende en de vice-premiers Zalm (VVD) en De Graaf (D66) hun meningsverschillen op te lossen. Ook het nieuwe kiesstelsel komt daarbij aan de orde.

Het geplande coalitieoverleg wordt nu onder druk gezet door oppositiepartij PvdA. Noten eist uitstel van het plan in alle gemeenten de direct gekozen burgemeester in 2006 in te voeren. Hij noemde zo'n snelle invoering gisteren ,,een haastklus'' en ,,onverantwoord voor de zorgvuldigheid''.

Deze kritiek klinkt ook door bij de gemeenten, waar partijen al voorbereidingen treffen voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar nog niet weten of ook de burgemeester gekozen zal worden. Ook VVD-coryfee Wiegel riep de Eerste Kamer dit weekeinde op de gekozen burgemeester om die reden te blokkeren.

De coalitie bespreekt deze week achter gesloten deuren onder meer een variant om een deel van de burgemeesters in 2006 en een ander deel in 2010 te laten kiezen. D66-fractieleider in de senaat Schuyer noemde een dergelijke optie gisteravond bespreekbaar. Ook Kamerlid Van der Ham noemde dit als mogelijke uitweg uit de impasse.

Minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) heeft zo'n alternatief op verzoek van de Tweede Kamer eerder al uitgewerkt, maar deze heeft ,,niet de voorkeur'' van het kabinet. Ook D66-fractievoorzitter Dittrich vindt een gefaseerde invoering waarbij een aantal grote steden in 2006 een gekozen burgemeester krijgt ,,te mager''.

Dittrich verwijt de PvdA nu op oneigenlijke wijze de coalitie te dwarsbomen. De PvdA heeft in de Tweede Kamer reeds een initiatiefwetsvoorstel ingediend voor een door de raad gekozen burgemeester. Ook daarvoor is het afschaffen van de kroonbenoeming noodzakelijk.

achtergrond pagina 3

hoofdartikelpagina 7