Onveilig Schiphol

Criminelen hebben ruim toegang tot de beveiligde delen van Schiphol. Binnengekomen ladingen drugs passeren ongemerkt de uitgang en illegalen worden niet gehinderd door controle doorgelaten. Medewerkers met de felbegeerde toegangspasjes, van ober tot manager, krijgen vaak lucratieve aanbiedingen om door criminele organisaties gesmokkelde mensen of drugs langs de controlepoorten te begeleiden, zo bleek uit een reportage in deze krant van zaterdag. Het wordt hun te gemakkelijk gemaakt aan deze verleiding toe te geven. Anderhalve week geleden vond op Schiphol een diamantroof van historische omvang plaats. De rovers hadden lang ongehinderd op Schiphol kunnen rondrijden in een gestolen KLM-auto, die onbeheerd en met de sleutels in het contactslot op het vliegveld stond.

Schiphol is zo succesvol als vliegveld dankzij de informele sfeer en de snelheid waarmee goederen en mensen zonder plichtplegingen worden doorgelaten. Maar de diamantroof laat zien dat die onveiligheid en soepele procedures ook de handel en de economische waarde van de luchthaven bedreigen. Vorig jaar nog besloot de KLM, na een kleinere diamantroof, tijdelijk geen waardetransporten via Johannesburg meer uit te voeren. Maar het eigen thuishonk kan de KLM niet mijden. En nu is de veiligheid van Schiphol in het geding. Het is verbazend dat dit drieënhalf jaar na de aanslagen met vliegtuigen op New York en Washington nog mogelijk is.

Minister Donner (Justitie, CDA) heeft er goed aan gedaan om, naar aanleiding van de diamantroof, waardetransporten naar vliegtuigen voortaan te laten begeleiden door marechaussees en een beter beveiligde toegangspas in te voeren. Maar dat is niet genoeg. Schiphol is qua beveiliging een eilandenrijk; de verantwoordelijkheden zijn versplinterd tussen marechaussee, bedrijven en particuliere beveiligingsdiensten. Ingangen zijn bemand, bepaalde uitgangen niet. Beveiligingsbeambten controleren op identiteit, maar niet op smokkelwaar. De marechaussee screent de mensen die in aanmerking willen komen voor een toegangspasje, maar geeft de pasjes niet zelf uit. Wie eenmaal een pasje bezit wordt niet meer in de gaten gehouden. Ook de teruggave van de pasjes bij ontslag wordt onvoldoende gecontroleerd.

Na alle verzelfstandiging en uitbesteding zou de beveiliging van Schiphol weer in handen moeten komen van de overheid, en wel de marechaussee. Die zou aanspreekbaar moeten zijn op het voorkomen van smokkel, roof en terreur. De marechaussee zou de pasjes moeten uitgeven en controleren en voor permanente persoonlijke bewaking moeten zorgen van alle in- en uitgangen. Ook de overheid zou haar eigen verantwoordelijkheid voor de veiligheid op Schiphol meer moeten centraliseren. Nu valt die onder minstens vier ministers: die van Justitie, Defensie, Binnenlandse Zaken en Vreemdelingenzaken en Integratie. Onveiligheid is niet alleen een zorg voor terreurbestrijders, er wordt ook een hoge economische prijs voor betaald.