Wat rijmt er op salaris...

Wat een blijdschap. De beloningen van topbestuurders van beursgenoteerde ondernemingen hebben in 2004 een pas op de plaats gemaakt, kraaide werkgeversorganisatie VNO-NCW afgelopen week. De lobbyclub van grote ondernemingen liet weten dat deze gematigde salarisontwikkeling spoort met de sterk terughoudende inkomensontwikkeling van Nederland.

In het buitenland is dat anders, weet VNO-NCW te melden. In Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en uiteraard de Verenigde Staten zijn de basissalarissen het afgelopen jaar gestegen met 4 tot 9 procent.

Philipstopman Gerard Kleisterlee verdient dit jaar inderdaad geen eurocent meer dan vorig jaar (circa 1 miljoen euro per jaar). En hetzelfde geldt voor Peter Elverding van chemieconcern DSM en Peter Bakker van brief- en pakjesvervoerder TPG. Hun vaste salarissen zijn bevroren.

Dat is puik werk van de commissarissen, die tenslotte de salarissen van hun topbestuurders vaststellen. Blijkbaar hebben zij de maatschappelijke signalen – de door het kabinet gewenste loonmatiging – helder op hun radar gehad. Vooral de toezichthouders verdienen daarom een pluim. Maar daar heeft VNO-NCW het niet over. En niet zonder reden.

Nu de jaarverslagen op de mat vallen, verlegt de blik zich al snel naar de beloning van commissarissen. Bij sommige ondernemingen hebben de toezichthouders fikse loonsverhogingen gekregen. Henk Bodt, president-commissaris (sinds 1995) bij chipmachinefabrikant ASML, spant tot dusver de kroon. Hij verdiende in 2003 nog 40.000 euro bij de Veldhovense onderneming. Afgelopen jaar was dat geklommen naar 60.000 euro en dit jaar gaat hij 70.000 euro verdienen. In twee jaar bijna een verdubbeling voor hetzelfde werk is weinig werknemers gegeven. En zelfs geen topbestuurders.

Ook bij TPG en DSM zijn de beloningen van de commissarissen opwaarts bijgesteld. De voorzitter van het toezichtsorgaan bij TPG gaat van 45.000 naar 60.000 euro, een stijging van 33 procent. Zijn collega-voorzitter bij DSM ziet zijn jaarlijkse honorarium stijgen van 45.000 naar 50.000 euro, een verhoging van 11 procent. De reden voor deze stijgingen is inmiddels een gemeenplaats. In vergelijking met `de markt' krijgen deze toezichthouders te weinig betaald, en vindt nu compensatie plaats.

Het kan ook anders. De commissarissen van Philips en kopieerfabrikant Océ zijn dit jaar bescheiden. De president-commissaris van het elektronicaconcern verdient dit jaar slechts 126 euro meer, zodat het bedrag op 75.000 euro rond uitkomt. En bij Océ stijgen de commissarissalarissen gewoon mee met de inflatie.