Wacht op de kladderadatsj

De rente in de eurozone is historisch laag, hoewel het altijd lager kan, zoals bleek tijdens het bijna renteloze tijdperk in Japan. Die daling in de huurprijs van geld biedt particulieren nadelen én voordelen. Zo zijn lezers die een levenslange vaste lijfrente (periodieke uitkering op iemands leven) willen kopen boos over de geringe uitkering die verzekeraars bieden: enkele procenten jaarrendement op de gestorte koopsom.

Maar het kan niet anders: een verzekeraar rekent kosten, moet ergens zijn rendement vandaan halen en dekt ook het langlevenrisico van zijn verzekerden. Je kan rustig 120 jaar of meer worden. De sterftewinst is het enige extra voordeel dat lijfrentetrekkers ontvangen, want zij profiteren van het overlijden van collega trekkers. Het is geen goede tijd om een gegarandeerde lijfrente te kopen.

Gek genoeg kan je als (theoretisch) alternatief beter je geld in de aandelen van een (bank)verzekeraar stoppen. Kort geleden leverde dat een dividendrendement van zo'n 5 procent op, nu iets minder. Daarbij komt de kans op koersstijgingen en hogere dividenden. Het langlevenrisico dekt zo'n belegging in eigen beheer niet. Bovendien kunnen de toekomstige resultaten van de onderneming tegenvallen. Kortom: geen garantie, zoals bij een lijfrente.

Beleggen in aandelen KPN is ook een alternatief. Zie hiervoor het scenario in de rubriek LUX (KPN's breedbond) op pagina 13 van NRC Handelsblad van donderdag 3 maart. In dat scenario kan het dividend in 2007 en daarna oplopen tot 8 procent per jaar, waardoor het aandeel gaat lijken op een obligatie. Voor de goede orde: dit is een bespiegeling en geen advies om KPN te kopen als alternatief voor een lijfrente.

Nu het goede nieuws. Wie woont in een huis zonder aftrekbare lening of met een flinke overwaarde, kan zijn stenen vermogen gebruiken als onderpand (zekerheid, hypotheek) voor een lening tegen gunstige voorwaarden. Voor een tien jaar vaste rente betaal je rond de 4,5 procent per jaar, exclusief eenmalige bijkomende kosten. Zie ook het overzicht in de Geldgids van de Consumentenbond van maart 2005. Die niet aftrekbare 4,5 procent is niet hoog. Je kan er hoger rentende leningen, van jezelf of van je naasten, mee aflossen, maar dat terzijde.

Met die lening van, zeg, 50.000 euro ga je op een gunstig moment gespreid beleggen in aandelen van meerdere ondernemingen, bijvoorbeeld vijf. Dat is beleggen met geleend geld, maar wel minder risicovol dan bij de leasecontracten die tijdens de hoogtijdagen tot 18 procent (toen wél aftrekbaar) aan rente per jaar kostten.

Die geleende 50.000 euro en de aflossingsverplichting (schuld) die daar tegenover staat, vallen ruwweg tegen elkaar weg in box 3. Daardoor betaal je geen 1,2 procent heffing. Stel dat het geld op een spaarrekening 3 procent per jaar opbrengt, dan betaal je voor deze geleende oorlogskas voorlopig 1,5 procent per jaar (4,5 min 3) is 750 euro. Zet je dat spaargeld om in aandelen, dan trekken die de kar, via dividenden en koerswinsten. Je moet dus, eenvoudig gesteld, binnen tien jaar minstens 45 procent rendement maken om quitte te spelen; 10 maal 4,5 procent. Geen onmogelijke opgave. Je moet gewoon geduldig wachten op een milde kladderadatsj op de beurs. En die komt er aan, voorspellen enkele deskundigen.

Intussen kan je overwegen om vast voordelige, meerjarige put-opties te kopen. Die zijn om twee redenen relatief goedkoop. De onderliggende aandelen stijgen in waarde, waardoor de puts dalen. En: de fluctuaties op de aandelenmarkten zijn minder heftig dan enige tijd geleden, waardoor de prijzen van zowel calls als puts dalen. Gaan de koersen van de beoogde aandelen op enig moment flink dalen, en koop je die, dan hoef je verdere dalingen niet te vrezen, want je hebt de put-opties al als bescherming.

Dit is slechts een suggestie, een schets. De praktische uitwerking is ingewikkelder en vereist geduld en timing. Je hoeft zo'n portefeuille niet in een keer op te bouwen. De neiging bestaat om snel te reageren op een flinke koersdaling, maar dat is meestal te vroeg. Het beste moment breekt aan wanneer het bloed van de koersschermen druipt en de beursvolgers met een somber verhaal over de kladderadatsj op de televisie verschijnen. Let dan eens op die ene vrolijke man die oproept om te kopen.