Studiehuis 2

Jos de Kock betoogt dat het studiehuis niet aan de doelstellingen voldoet (W&O, 19 febr). Doelstellingen die hij beschrijft als: leerlingen stimuleren tot onderlinge samenwerking, het ontwikkelen van vaardigheden en leerlingen meer invloed geven op hun eigen leerproces. Toch waren dit niet de hoofddoelen van het studiehuis. Die waren bezuinigen en nog eens bezuinigen. Deze doelstelling is gehaald. De kosten voor het Voortgezet Onderwijs waren sinds de jaren 90 (fors) aan het stijgen – meer dan de groei van ons BNP – en dat is omgebogen.

Dat de nevendoelen niet zijn gehaald, ligt volgens mij niet aan de docenten. Zij doen over het algemeen hun best. Mijns inziens is het nodig leerlingen echt invloed te geven op het eigen leerproces door de financiering van scholen drastisch te veranderen.

Laat de (ouders van) leerlingen gewoon privé voor hun onderwijs betalen. Alsdan zullen ze heel precies willen sturen welk onderwijs op welk moment men wenst. Goede docenten zullen hier op inspringen zodat in een klap het grote probleem van het studiehuis: niet gemotiveerde leerlingen, is verholpen. De leerling (en de ouder) bedenkt zich wel twee keer voordat hij/zij een bepaald vak of een bepaalde les volgt. Om de gemiddelde ouder onder zo'n stelsel niet financieel te laten bezwijken of de verkeerde keuzes te laten maken zullen we wel ons belastingstelsel moeten aanpassen zodat de kosten die nu via de schatkist naar onderwijs gaan direct van de burger naar de gewenste school gaan. Deze fiscale verandering is geen eenvoudige opgave maar beter dan wat we nu doen: scholen per leerling betalen waardoor iedereen probeert maximaal te consumeren zonder zelf tijd en/of geld te investeren. Een nieuw systeem van financiering zou betekenen dat de kosten voor ons onderwijs in sneltreinvaart worden aangepast aan onze echte behoeften. Natuurlijk zullen een aantal van de huidige mensen werkzaam in het onderwijs deze slag niet kunnen maken maar dat waren waarschijnlijk sowieso degene die het studiehuis niet aankonden.

Een dergelijk bestel regelt ook de bezwaren van prof. Hubert Coonen: je kunt het overgrote deel van de notaschrijvende ambtenaren van OCW zo naar huis sturen. Het ministerie OCW regelt in het door mij geschetste bestel nog de landelijke exameneisen en houdt wat statistieken bij maar dat was het dan. Salarissen en schoolgebouwen worden allemaal aan het privaat initiatief overgelaten.

Overigens ben ik het eens met De Kocks constatering dat de docent Engels met ervaring in de VS inderdaad precies wist hoe je leerlingen moet motiveren. Het onderwijsbestel is daar sinds jaar en dag gericht op de eigen (financiële) inbreng en verantwoordelijkheid.