Ruzie Gazprom en Rosneft is niet uniek

De Russische president Vladimir Poetin loopt ijverig heen en weer op de brug. Hij beweegt hendels die zijn enorme schip moeten besturen, maar het schip reageert niet. Zo chaotisch is de toestand waarmee de Russische beleidsmakers vandaag de dag te maken hebben. De tegenstrijdige berichten over de fusie tussen gasconcern Gazprom en olieconcern Rosneft vormen daarvoor de jongste aanwijzingen.

Het idee dat ten grondslag ligt aan de fusie is eenvoudig. Poetin wil een olie- en gasgigant in het leven roepen om de energiepolitiek en het buitenlands beleid van Rusland te schragen. Zijn hofhouding is het erover eens dat dit een goed idee is. Het probleem is de tenuitvoerlegging van de strategie – een probleem dat alle hervormingen van Poetin parten speelt. Poetins hendels werken niet omdat ze het nooit gedaan hebben, of ze werken niet omdat iemand ze onklaar heeft gemaakt.

Poetins jongste probleem is dat de hoofden van Gazprom en Rosneft aan het ruzieën zijn over wie de zeggenschap krijgt over de oliebelangen van het fusiebedrijf. Gazprom wil de wettelijke én de operationele zeggenschap, maar die wil Rosneft ook. Donderdag zei Rosneft dat Gazproms beschrijving van de overeenkomst 'niet correspondeerde met de werkelijkheid'. Maar later bedacht het bedrijf zich en beweerde het dat de eerste uitspraak een 'technische vergissing' behelste die niet door topman Sergei Bogdanchikov was geautoriseerd, omdat die 'met vakantie' was.

Dergelijk getouwtrek zou alleen maar komisch zijn als het niet zo verontrustend was. Het probleem is dat het geruzie zich afspeelt op het allerhoogste regeringsniveau. Gazproms president-commissaris is hoofd van de Kremlin-administratie en Rosnefts president-commissaris is zijn plaatsvervanger. Als zij al niet kunnen samenwerken op een beleidspunt waarover zij het beiden eens zijn, welke kans maken andere Russische hervormingen dan? Op z'n slechtst duidt dit op een scheuring binnen het kernkabinet. Maar op z'n minst is dit een slecht voorbeeld voor de rest van de overheidsbureaucratie.

De ruzie betekent niet dat de fusie voorbij is. Poetin heeft zich te zeer aan het idee gecommitteeerd om het te kunnen laten vallen, net zoals dat het geval is bij andere beleidsdoelen als het lidmaatschap van de WTO. Maar de zaak zal pas definitief zijn beslag krijgen na een paar ingewikkelde omwegen en ad-hoc besluiten (en wellicht enig tegen elkaar slaan van hoofden). En wat voor Gazprom geldt, geldt zeker voor andere Russische beleidsterreinen.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.