Geen hoger beroep bij lichte vergrijpen

Bij veroordelingen tot een boete van maximaal 100 euro zal hoger beroep binnenkort niet meer mogelijk zijn. Bij boetes tot 500 euro wordt hoger beroep nog slechts toegestaan als daar een ,,goede reden'' voor is. Dit staat in een wetsvoorstel van minister Donner (Justitie, CDA) waar de ministerraad gisteren mee heeft ingestemd.

Nu is een hoger beroep al zonder meer toegestaan bij een boete van meer dan 50 euro. Voortaan beslist de rechter of hij het nodig acht een beroep tegen een boete van minder dan 500 euro te behandelen. De minister wil hiermee voorkomen dat veroordeelden in beroep gaan alleen om uitstel van betaling te krijgen.

Donners voorstel om het hoger beroep te beperken is mogelijk in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. In het zevende protocol van dit verdrag wordt het recht op hoger beroep in strafzaken gewaarborgd. Er staat ook dat het toegestaan is lichte overtredingen uit te sluiten van hoger beroep. Desondanks meent Donner, ,,gelet op de dynamische uitleg van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens'', dat het protocol hem de mogelijkheid het hoger beroep te beperken zou ontnemen. Om deze reden heeft Nederland het zevende protocol van het Europese mensenrechtenverdrag niet geratificeerd. Dit schreef Donner in oktober vorig jaar al aan de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel van de minister voorziet ook in een wijziging van het hoger beroep in grotere zaken. Hierbij zal het gerechtshof voortaan niet meer de hele zaak opnieuw bekijken. Alleen de bezwaren die de officier van justitie of de veroordeelde tegen de eerste uitspraak van de rechter heeft, worden behandeld. Beiden zijn dan ook verplicht bij indiening van een hoger beroep een precieze klacht tegen het vonnis in eerste aanleg te vermelden.

Donner wil de mogelijkheden voor hoger beroep beperken om te kunnen garanderen dat strafzaken binnen een redelijke termijn worden afgehandeld. Ook dit is een recht dat is vastgelegd in het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Donner heeft in de loop van vorig jaar laten onderzoeken hoe hogerberoepsprocedures in andere lidstaten van de Europese Unie zijn geregeld. De resultaten van dit onderzoek zijn nog niet gepubliceerd.