Duwen of trekken?

Het probleem

Een deur heeft maar twee mogelijkheden om open te gaan: naar buiten of naar binnen toe. Maar welke keuze moet worden gemaakt, is een onder deuren goed bewaard geheim. Soms helpt het om te weten waar je je op dat moment ter wereld bevindt: in de Verenigde Staten gaan buitendeuren gewoonlijk naar buiten toe open, in Europa naar binnen toe. Je kan daarom toeristen gemakkelijk herkennen aan hun tevergeefs duwen (Amerikanen) of vruchteloos trekken (Europeanen).

Met uitzondering van kamerdeuren wordt het binnenshuis voor iedereen even lastig gemaakt, omdat ontwerpers er voldoening in schenken ze zo nietszeggend mogelijk, 'neutraal', vorm te geven. Ook de vorm van de deurgreep biedt meestal geen visuele handreiking of er geduwd of getrokken moet worden. Toch toont ergonoom Donald Norman in zijn boek The Psychology of Everydays Things een afbeelding hoe een duidelijk verschil in de vorm van de handgreep intuïtief tot trekken of duwen leidt: een horizontale, lage balk voor duwen en een vertikale, hoge beugel voor trekken.

Als de architecten vertrokken zijn, plakken gebouwenbeheerders in allerijl stickers met 'duwen' en 'trekken' of liever nog 'push' and 'pull', want dan ben je ook meteen klaar voor bezoekers uit de hele wereld. De Engelse variant heeft echter het bezwaar dat de in hoofdletters geschreven woorden PUSH en PULL zoveel op elkaar lijken dat er toch weer heel wat zinloos geduwd en getrokken wordt.

De oplossing

Het ligt voor de hand na te gaan of er geen internationale symbolen bedacht kunnen worden die de gewenste actie in een oogopslag duidelijk maken. Tot zover heeft dat alleen vervormde perspectivische pijlen opgeleverd die argeloze bezoekers nog verder in verwarring brachten.

De Engelse illustrator Nigel Holmes had de gewoonte het probleem van 'duwen' en 'trekken' aan het begin van zijn workshops te introduceren, om de creativiteit te stimuleren, maar zover ik weet zonder bevredigend resultaat.

Het probleem is dat beide acties erg op elkaar lijken, als je ze als 'platte' en simpele symbolen weergeeft. Als je er daarentegen een uitgebreide instructie van maakt, leidt de ontcijfering ervan direct tot lange rijen.

Het was mijn eer te na om ook niet eens de tanden te zetten in dit weliswaar nietige probleem, dat wereldwijd voor duizenden een dagelijkse irritatie vormt. De grafische monteurs van Mijk's Repairshop zijn er misschien niet direct in geslaagd de ideale oplossing te vinden, maar een begin is het zeker.

Het uiteindelijke symbool moet geschikt zijn voor allerlei deurvarianten, zoals links- en rechtsdraaiende deuren, dubbele deuren, automatische deuren, schuifdeuren, enz. We moedigen eigen onderzoek aan: kopieer ze vrijelijk, plak ze op uw deuren en test ze uit!