`Demonstraties zijn niet jouw ding'

Twee broers, allebei student. De één had deze week graag meegedaan met de bezetting van het Maagdenhuis. De ander heeft daar níets mee. Dolf (kistjes) en Adriaan (corps) discussiëren nog even door.

Zijn schoenen zijn er van binnen nog nat van. Dolf Andringa (24, student Biologie in Wageningen) stond woensdag in de sneeuw actie te voeren voor het politiebureau in Amsterdam. Achteraf, zegt hij, had hij ook graag bij de bezetting van het Maagdenhuis willen zijn. ,,Maar ik hoorde er te laat van.''

Het werd de actie voor het politiebureau, met nog circa honderd sympathisanten van de circa 150 aangehouden bezetters die de politie nog steeds vasthield. Lachend zegt hij dat ze aangifte tegen staatssecretaris Rutte (VVD, Onderwijs) hebben gedaan. ,,Wegens opruiing. Hij heeft zélf opgeroepen het Maagdenhuis te bezetten als we het niet eens zijn met zijn plannen.''

Zijn broer Adriaan Andringa zucht. Adriaan (21, student rechten en politicologie in Leiden) heeft ,,natuurlijk níéts'' met de actie. ,,We leuk hoor, het Maagdenhuis bezetten. Zo'n link met het verleden doet het altijd goed. Maar het is natuurlijk hypocriet. Je bent het niet eens met de staatssecretaris en je bezet het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam. Wat heeft de universiteit ermee te maken?''

Dolf: ,,Demonstraties zijn niet jouw ding.''

Adriaan: ,,Ik vind het altijd zo zwak. Maar een kleine groep weet echt hoe het zit, de rest is meeloper. En je kunt toch ook alternatieven bieden? Nu is de boodschap: alle studenten zijn tegen Rutte. Dat is helemaal niet zo.''

Het is donderdagochtend, drie dagen na de bezetting van het Maagdenhuis door 150 studenten. Op de internetsite van de bezetters (www.mhbz.nl) raakten deze week twee broers met elkaar in discussie: Dolf en Adriaan Andringa. De een, Dolf, (blauwe coltrui, kisten, aanhanger van de Landelijke Studenten Vakbond) voerde deze week actie. ,,Ik ben sowieso nogal idealistisch ingesteld.'' De ander, Adriaan, (lid van studentenvereniging Minerva, actief binnen de JOVD, jongerenorganisatie van de VVD) ziet niets in de acties. Hij nam het op de website van de actievoerders op voor Rutte en pleitte voor het ,,aanpakken'' van de ,,absolute falers''. En, provocerend: ,,Ga vooral zo door, bereiken zullen jullie (gelukkig) toch niets.''

Een paar dagen later praten de broers na over de week in een café in Utrecht. Ze discussiëren graag over onderwijs en politiek. Van thuis meegekregen, denken ze. Ouders student in de universitaire ,,protestcultuur'' aan het einde van de jaren zestig, vader actief in de gemeenteraad voor de VVD. Dolf was er twee jaar geleden ook al betrokken bij een grote studentendemonstratie in Den Haag, tegen een voorgenomen bezuiniging van 700 miljoen.

Adriaan: ,,O ja! Je stond nog op de foto in de Spits, in onderbroek! Ik dacht: my God...''

Dolf: ,,Dat was ook al zo verrekte koud. We gingen voetballen op het Binnenhof. Protesteren tegen het uitkleden van de student.''

Adriaan: ,,Was dat ook niet met dat kussengevecht in ondergoed?''

Dolf: ,,Nee, dat was die demonstratie ervoor.''

Ook over de gebeurtenissen van de afgelopen week zijn de broers het niet eens. Dolf: ,,Wij leven in totaal tegengestelde werelden. Jij zit in een corporale cultuur. Daar maakt een beetje schuld niet uit. Maar ik zie veel mensen om me heen met angst om te lenen.''

Adriaan: ,,Ik snap die angst niet. Netwerken, commissies, besturen die je erbij pakt. Prima, dat betaalt zich later terug. Maar ik vind: laat daar de samenleving niet voor opdraaien.''

Dolf: ,,Ik snap Rutte dat hij studenten wil aanpakken die maar twintig uur per week over hun studie doen. Maar de voorwaarde dat iedereen binnen vijfeneenhalf jaar klaar moet zijn, vind ik oneerlijk. Hij pakt nu ook de studenten die een lastige studie doen of hun studie gewoon moeilijk vinden.''

Adriaan: ,,Wat is je bezwaar dan?''

Dolf: ,,We gaan een zesjescultuur krijgen. Zo snel mogelijk je studie afmaken en niks meer erbij doen. Straks moet je als student 4.500 euro collegegeld per jaar betalen als je langer doorstudeert. Niemand wil straks nog extra vakken volgen, van studierichting switchen, naar het buitenland.''

Adriaan: ,,Denk je dat nou écht? Wie er echt iets naast wil doen, blijft dat straks ook wel doen. OK, misschien zie je wat minder dat mensen jarenlang in besturen blijven zitten, maar dat is alleen maar goed. En je kunt altijd nog goedkoop lenen als student.''

Dolf: ,,Goedkoop? Dat gaat echt in de papieren lopen.''

Adriaan: ,,Ik doe twee studies, zit in drie besturen, doe er een commissie bij. Ik heb ook nog een bijbaan. Mij lukt het toch ook? Ik ben zeker niet in vijfeneenhalf jaar klaar, maar als ik inderdaad bij moet betalen, heb ik dat er wel voor over, hoor.''

Het oneerlijke aan Ruttes plannen, zegt Dolf, is dat hij geen onderscheid maakt tussen de studenten die het goed bedoelen en zij die het niet zo nauw nemen met hun studie. ,,Binnen de corpora heb je een groot percentage studenten elke avond op de kroeg of de vereniging zit. Waarom worden niet alleen die aangepakt?''

Adriaan: ,,Je hoort altijd dit soort casuïstiek: mijn situatie dit en zijn situatie dat. Het belangrijkste is dat veel studenten keihard falen. Of dat nou is omdat ze een jaartje chillen, of om een andere reden. Die wil Rutte nu aanpakken, want ze kosten de samenleving geld.''

Dolf: ,,Je moet per geval bekijken wat de reden van de vertraging is. Dat is veel eerlijker. En de overheid moet per opleiding beter kijken hoeveel tijd ermee gemoeid is. Bij psychologie of zo zitten studenten vaak maar zestien uur per week te studeren.''

Adriaan knikt. ,,Dat is heel verstandig. Maar nogmaals: het belangrijkste blijft dat je wel een verdomd goede reden moet hebben om de kosten van een studievertraging op de maatschappij af te wentelen. Een keer van studie veranderen, dat snap ik nog wel. Of een ernstige ziekte.''

Maar het lastige met de studentenacties, zegt Adriaan, is dat er nauwelijks alternatieven worden geboden. Dat irriteerde hem ook zo aan de internetsite van de bezetters van het Maagdenhuis. Hij gaat er eens goed voor zitten en steekt van wal.

,,Er moet dus'', zegt hij, ,,extra geld komen voor het hoger onderwijs. Dat kan op twee manieren. Meer geld uit het bedrijfsleven halen bijvoorbeeld. Nee, roepen de actievoerders dan, wánt de onafhankelijkheid, blabla. Goed, dan gaan we het geld dat we hebben eerlijker verdelen. Dat wordt nu óók al door de studenten onderuitgehaald. Wat wíl je nou met zo'n actie?''

Dolf: ,,Het goede is dat iedereen het weer over de kwaliteit van het hoger onderwijs heeft. De actie zelf had beter gekund, maar het is uiteindelijk toch een succes geworden.''