Voelen, knijpen, aaien en op alle knopjes drukken

De autosalon van Genève bestaat uit een gigantische hal vol stilstaande wereldpremières. Nieuw zijn de mini's die in Frans-Japanse samenwerking worden gemaakt. De grote modellen als de BMW3 en de nieuwe Passat zijn langer en breder, maar ook lichter en zuiniger.

Een stevige Amerikaan, bijna zestig, strak in het pak, stapt om kwart over acht 's ochtends gedecideerd op de gloednieuwe Citroën C1 af. Hij doet de deur open, gaat achter het stuur zitten en begint met het ritueel. Voelen, knijpen en aaien. Letterlijk alle knopjes worden ingedrukt of omgedraaid. De spiegel moet bewegen, het raampje moet open, de deur moet dicht, weer open en nog een keer dicht. De zijpanelen, het dashboard en de stoelzittingen worden geknepen en gestreeld. En even kietelen met de versnellingspook. Na twee minuten stapt de Amerikaan uit en zet hij zich met zijn negentig kilo op de achterbank van een van de allerkleinste auto's op de autosalon in Genève.

Na de achterbank en een inspectie van de achterdeur volgt de kofferbak. Open, dicht, weer open, vloermat eruit. Even stevig duwen tegen de lampen. Stapje naar achteren om het achteraanzicht op te nemen. Een paar stappen opzij voor het zijaanzicht: de achterdeur eindigt boven het achterwiel. ,,De vijfdeurs is beter in balans dan de driedeurs'', zegt de Amerikaan. Het is Jim Padilla, de nummer twee wereldwijd van autofabrikant Ford, die de maat neemt van een model dat gaat concurreren met zijn eigen, acht jaar oude Ford Ka. ,,Laten we de Peugeot gaan bekijken'', zegt hij daarna tegen zijn medewerkers. Honderd meter verderop herhaalt het ritueel zich bij de Peugeot 107.

De autoshow in Genève bestaat uit één gigantische hal waar alle grote automerken jaarlijks hun nieuwe en mooiste modellen presenteren. De twee Franse supermini's waren de avond ervoor onthuld, zodat de Ford-managers al vroeg naar de auto's konden kijken. Later op de eerste dag van de `salon d'automobile' staan managers van autofabrikanten en toeleveranciers met journalisten in de rij om het ritueel te kunnen uitvoeren in andere stilstaande wereldpremières. De nieuwe Alfa Romeo 159, de opvolger van de 156. De nieuwe Mercedes B-klasse, een verlengd model van de A-klasse. De nieuwe, tweede generatie van de ruimtewagen Opel Zafira. De nieuwe, vijfde generatie van de BMW 3-serie. De nieuwe, zesde generatie van de Volkswagen Passat. De nieuwe, derde generatie van de betaalbare sportauto Mazda MX5.

Voor de autowereld zijn de twee Franse supermini's het grote nieuws van de show in Genève. Samen met de Toyota Aygo (een variatie op `I go') worden ze gemaakt in een nieuwe fabriek in Tsjechië. Twee grote fabrikanten die niet fuseren of elkaar overnemen, maar één auto maken die voor 92 procent uit dezelfde onderdelen bestaat. De fabrikanten moeten wel, want de recessie in de auto-industrie is nog lang niet voorbij. De gezamenlijke productiecapaciteit van alle autofabrieken in de wereld is 80 miljoen auto's per jaar. Maar de fabrikanten raken slechts 60 miljoen auto's kwijt. Zo'n benutting van 75 procent ligt onder de kritische grens van 80 procent die nodig is om winstgevend te zijn.

De topman van PSA, het moederconcern van Peugeot en Citroën, had dan ook een originele uitleg voor het bijbouwen van een nieuwe fabriek die 1,3 miljard euro heeft gekost. ,,We hebben nu ook een aanbod voor jonge mensen die anders een tweedehands auto zouden kopen'', zei Jean-Martin Folz. Zelfs met de Nederlandse bpm-belasting moet het goedkoopste model 107/C1/Aygo onder de 10.000 euro blijven. De drie merken hopen dat er genoeg Europese `jonge stadsbewoners' zijn om er per jaar driehonderdduizend te maken. De concurrentie komt van onder meer de vernieuwde

Matiz, die in Zuid-Korea wordt gemaakt en wellicht gaat profiteren van de

naamsverandering van Daewoo in Chevrolet.

Het Frans-Japanse trio supermini's (3,4 meter lang, 1,6 meter breed) is volgens de makers een stijlvolle, moderne, zuinige en veilige auto. Met standaard antiblokkeer-remmen (die vanaf 2006 verplicht worden) en met de keuze tussen een benzine- of een dieselmotor. Want niet alleen in de grotere modellen is diesel aan een opmars bezig: al meer dan 40 procent van de auto's is met zo'n duurdere maar zuinige motor uitgerust. Bij de allerkleinste auto's heeft pas 5 procent een dieselmotor, maar de iets minder kleine auto's (in de categorie Peugeot 206, Fiat Panda) is diesel de afgelopen vier jaar gegroeid van 19 tot 34 procent marktaandeel.

Voor de rijkere stadsbewoner met parkeerproblemen die wat anders wil dan goedkoop en kaal, komt er voorlopig nog geen spannend klein alternatief. Vorig jaar stal het Italiaanse Fiat de show stal met een bijzonder vormgegeven driezitter, het studiemodel Trépiuno (drie-plus-één). Dit keer toont het Franse Renault in Genève een spectaculaire auto waar een deel van de achterbank is opgeofferd aan extra bagageruimte. ,,Auto's vervoeren gemiddeld 1,4 personen, maar tweezitters worden beschouwd als te beperkt'', luidt de rationale verklaring van chef-vormgever Patrick le Quément van Renault. Toch liet Renault weten dat het jaren zal duren voordat een dergelijke concept-auto werkelijkheid wordt. Ook bij Fiat zetten ze voorlopig geen Trepiuno naast de succesvolle Panda, zegt Fiat-topman Luca de Meo.

,,De Panda voldoet aan alle vragen van de consument omdat hij zo flexibel is'', zegt De Meo in de Fiat-stand. Het verlieslijdende Fiat heeft het succes van de huidige Panda ook nog hard nodig en lijkt te profiteren van de trend dat consumenten in deze sombere economische tijden voor kleinere en zuinigere auto's kiezen – maar zich daarin dan wel wat extra's permitteren. ,,Veel klanten kiezen voor de duurdere opties'', zegt De Meo. ,,In Italië kiest zelfs eenvijfde voor de vierwielaangedreven Panda. Daardoor kostten de Panda's die we nu verkopen gemiddeld 70 procent meer dan de Panda's van de vorige generatie.''

Topman Kay Segler van Mini, onderdeel van het Duitse BMW, heeft eenzelfde verklaring voor de aanhoudend sterke verkopen van zijn merk. Van zijn luxe en relatief dure retro-auto (in Nederland vanaf 18.900 euro) zijn er sinds 2001 wereldwijd al een half miljoen verkocht. Slechts een kwart van de klanten neemt het basismodel, de helft de snellere motor en een kwart kiest de duurste en snelste motor. ,,De tijden zijn wellicht somber, maar mensen willen juist vrolijk leven: creatief en positief. En dat vinden ze in Mini'', zegt Segler.

De gevolgen van de recessie zijn wel degelijk terug te vinden bij de grotere modellen waarvan de makers er de komende jaren niettemin miljoenen hopen te verkopen. De nieuwe 3-serie van BMW, die in zijn eentje goed is voor 44 procent van het totale aantal verkochte auto's van het Duitse merk, is langer en breder dan zijn voorganger. Maar door het gebruik van meer aluminium ook lichter en zuiniger. En ondanks een veelheid aan nieuwe techniek, is de prijs vrijwel gelijk aan het huidige model: 33.200 euro voor de versie met een 1,8 liter benzinemotor en ruim 41.000 euro voor een tweeliter dieselmotor.

Hetzelfde laken een pak voor de nieuwe Passat van Volkswagen, na de Golf het belangrijkste model van Europa's grootste autofabrikant. Zes centimeter extra lengte, zeven centimeter extra breedte, negentig liter extra kofferbak en als standaard een airco en startknop, kosten niets extra in vergelijking met zijn voorganger: 28.000 euro voor een 1,6 liter benzine en 32.000 euro voor een 1,9 liter diesel.

Terwijl de nieuwe BMW-3 minder afwijkt van zijn voorganger dan de radicaal vormgegeven BMW-5 en 7-series, moeten de lijnen van de nieuwe Passat juist de toon gaan zetten bij Volkswagen. De nieuwe chef-vormgever Murat Günak vertelt dat de Passat het begin is van een nieuwe `Konzeptharmonie'. Hij wilde bij de Passat wat minder ratio en wat meer emotie laten zien. ,,Kijk maar naar de bovenste lijn'', wijst Günak aan op de Volkswagen-stand waar drie glimmende Passats staan te draaien op een platform. ,,Het is een vloeiende lijn, zoals je eerder bij een coupé dan bij een sedan zou verwachten. En kijk naar de zijkant, naar de reflectie van het licht. Je ziet het licht van voor naar achteren een boog maken en weer terugkomen. Door het oppervlak te bewerken hebben we geprobeerd vanuit elke hoek dat je naar de auto kijkt, te

spelen met licht en schaduwen. En als de auto rijdt, wordt dat effect nog versterkt.''

Ook de voorkant van de Passat geeft een idee over het nieuwe `gezicht' van Volkswagen. ,,De ronde lampen zijn de ogen. Met daartussen een metalen schild dat de veiligheid accentueert.'' Hoewel het volgens Günak om emotie gaat ,,sluiten we daarbij geen compromissen over de functie van de onderdelen''.

Voor velen zal het wachten zijn op de stationwagen van de Passat, de Variant, die pas in het najaar komt. Van het huidige model koos 85 procent van de Nederlandse klanten voor deze stationwagen. ,,Maar met deze nieuwe vormgeving zou die verhouding anders kunnen uitpakken'', zegt Jacques Geijsen van Volkswagen Nederland.

De coupé-achtige belijning van de Passat kreeg in Genève een echo bij de C6 van Citroën, de eerste grote limousine van het Franse merk sinds de XM die van 1989 tot 2000 dienst deed. De langgerekte C6, met vooral een opmerkelijke achterkant, gaat ruim 50.000 euro kosten en completeert samen met de C1 het modellengamma van Citroën. Daarmee illustreert het Franse merk de trend dat fabrikanten denken steeds meer modellen te moeten maken om aan de grillige vraag van de consument te voldoen. Citroën telde in 1990 zes verschillende modellen. En nu veertien.