Te koop: verroeste winkelwagen

Voor de 18de keer is in Maastricht de internationale kunstbeurs TEFAF. Te zien zijn een diamant waarmee een slavin haar vrijheid kocht en een door Christo ingepakt winkelwagentje. De aloude discretie over geld begint te tanen.

Krap een uur voordat de Internationale Kunst- en Antiekbeurs TEFAF de deuren opent voor de speciale genodigden, worden bij sommige deelnemers nog haastig witte bloemen in antieke vazen geschikt en de objecten en meubels zorgvuldig met een kwastje afgestoft. Een uur nadat de deuren zijn geopend, zijn de hallen gevuld met beschaafd geroezemoes en worden de eerste schilderijen, beelden en andere kunstobjecten bekeken door een geselecteerd gezelschap.

Door de slechte weersomstandigheden rond de vliegvelden hebben volgens de organisatie veel `private viewers' verstek moeten laten gaan, maar desondanks telde de organisatie deze eerste besloten dag al 7.300 bezoekers. Vandaag is de 18de editie van The European Fine Art Fair (TEFAF) officieel geopend voor het publiek en de komende negen dagen kunnen 202 exposanten uit de hele wereld worden bezocht, waaronder vijfenveertig uit Groot Brittannië, veertig uit Nederland, en eenendertig uit Duitsland.

Direct bij de ingang van de beurs van het Maastrichtse Congrescentrum Mecc worden de bezoekers verrast met een enorme ronde taart waarvan de `slagroom' wordt gevormd door honderden witte tulpen, een thema dat binnen regelmatig wordt herhaald.

De meeste exposanten zijn tamelijk discreet over de prijs van het aangebodene. Dat is volgens de woordvoerder van de organisatie, Titia Vellinga, een oude traditie die overigens enigszins aan het verwateren is. ,,Enkele jaren geleden werd pas over de prijs gesproken nadat iemand serieuze belangstelling had getoond. Tegenwoordig wordt bij navraag de prijs gewoon genoemd.'' Wie bijvoorbeeld belangstelling heeft voor de Two Forms van Barbara Hepworth, twee zacht afgeronde beelden van wit marmer, kan daarvoor de standhouder gewoon aanspreken. Waddington Galleries uit Londen biedt de beelden, die Hepworth in 1967 vervaardigde, aan voor 600.000 euro.

Vanderven & Vanderven die met Oriental Art op de Tefaf staat, zeggen minder moeite te hebben met het vermelden van de prijzen. De duurste stukken die zij aanbieden zijn twee grote Chinese vazen die samen 390.000 euro moeten kosten en waarvan er maar één ander paar op de wereld bekend is. Het goedkoopste stuk dat deze firma aanbiedt is een Famille Rose Dish, een mooi bordje uit de tweede helft van de 18de eeuw, prijs 400 euro. Vanderven vindt dat ten onrechte wordt gedacht dat de TEFAF vooral bestemd is voor miljonairs. ,,Het is hier een marktplaats waar iedereen ideeën kan opdoen.''

Hoewel de nadruk van de beurs traditioneel ligt op oude kunst als Tintoretto, Bernini, Rubens en Russische iconen, is ook moderne kunst vertegenwoordigd. Er wordt bijvoorbeeld werk aangeboden van Francis Bacon, Andy Warhol en Lucian Freud.

Bij Cartier staat ongetwijfeld het kostbaarste stuk van de TEFAF. In deze stand bewaken twee kleerkasten de vitrine met de Queen of the South, een diamant van 128 karaat. De steen, die in 1853 in Brazilië werd gevonden door een slavin die haar vrijheid ermee kocht, is door een Amsterdamse firma geslepen en op de wereldtentoonstelling in Londen in 1862 voor het eerst tentoongesteld.

Het allerlelijkste object op de beurs: een door Christo ingepakt winkelwagentje uit 1967. Geroeste wieltjes, vaal bruingeworden plastic. Zet het op straat en het zou er tot in lengte van dagen blijven staan.

TEFAF, MECC, Maastricht. Open 4 t/m 13 maart. 11-19u. (13 maart tot 18u). Entree €35 incl catalogus. Morgen in M: `Een geoliede kunstmachine'.