Kouderecord voor maart, treinverkeer beperkt

De afgelopen nacht was de koudste die in de 160 jaar in maart is gemeten. In Marknesse (Noordoostpolder) werd vanmorgen om 6.45 uur een temperatuur van 20,7 graden Celsius onder nul genoteerd. Volgens het KNMI was het sinds 1900 in maart niet zo koud.

De koude nacht heeft in Nederland vanochtend voor overlast in het verkeer gezorgd. De ANWB moest veel automobilisten bijstaan, omdat accu's onvoldoende vermogen hadden, koelvloeistof bevroren bleek en portieren bevroren waren.

De NS zette uit voorzorg minder treinen in, om storingen beter te kunnen opvangen. Een leidingbreuk bij Delft veroorzaakte vertragingen. Door mist bij Schiphol kon slechts één startbaan gebruikt worden, waardoor veel vluchten uitvielen.

In dichte mist deed zich vanmorgen op de A15 bij Nijmegen een kettingbotsing voor, waarbij meer dan vijftig auto's en vrachtwagens op elkaar reden en zeventien gewonden vielen.

De koudste maartnacht van de twintigste eeuw was 7 maart 1971, toen in Wageningen -18,7 graden werd gemeten. In de geschiedenis van de weermetingen is het in maart alleen in 1845 kouder geweest. Toen werd op 14 maart in Groningen een temperatuur van min 21 graden gemeld. Echt lage temperaturen zijn vooral in de periode december-februari: op 27 januari 1942 werd te Winterswijk een temperatuur van -27,4 graden Celsius gemeten, volgens het KNMI het absolute kouderecord voor Nederland.

Marknesse is niet een plaats waar men een kouderecord zou verwachten. Meestal worden de laagste temperaturen meer oostelijk of zuidelijk gemeten, omdat daar de invloeden van het contintale landklimaat merkbaarder zijn. Het record van Marknesse was het gevolg van een samenstel van verschillende factoren.

Nachtelijke afkoeling wordt bepaald door de tijdsduur van warmte-uitstraling bij weinig wind. Bij een wolkendek straalt er minder warmte uit, zoals vannacht in Limburg. In de nabijheid van de zee is de invloed van het relatief warme zeewater bepalend. Maar lage temperaturen worden ook door sneeuwbedekking bepaald. Die was in Nederland afgelopen nacht ruim voorhanden, maar de noordelijke provincies hadden het dikste pak. Volgens het KNMI heeft verse sneeuw het meeste effect. Toevallig was in Marknesse net verse sneeuw gevallen en klaarde de hemel vroeg in de avond op.

reportages: pagina 3 en 13