Stemmen over grondwet, maar wat staat er eigenlijk in?

Wat weten Nederlanders van de Europese Grondwet, waarover zij zich op 1 juni in een raadplegend referendum mogen uitspreken? ,,Heel af en toe zie je er iets over voorbijkomen.''

Op 1 juni heeft in Nederland het eerste landelijke referendum plaats, met als inzet het Europees grondwettelijk verdrag. Dit verdrag, kortweg de Europese Grondwet, regelt het bestuur van de Europese Unie en legt grondrechten van de burger vast.

Nu nog sprake is van relatieve informatiestilte rond de inhoud van de Europese Grondwet, heeft deze krant zeventien Nederlanders gevraagd wat zij weten van de Grondwet, wat er in zou moeten staan en óf zij en zo ja hóe zij zich de komende tijd gaan oriënteren. Zes vraaggesprekken staan op deze pagina afgedrukt; alle zeventien staan op de website van de krant.

Vóór eind maart komt een handelseditie uit van de volledige Nederlandse tekst van de Grondwet. Rond die tijd begint ook de verspreiding van de tekst over de secretariën van de gemeenten, waar de tekst ter inzage komt te liggen voor inwoners. Naar verwachting begin mei zal een samenvatting van de Grondwet aan alle Nederlanders verzonden worden. Dat is laat vergeleken met Spanje, het eerste land dat (op 20 februari) een referendum over de grondwet hield. Daar werden bijna twee maanden vantevoren via de zondagskranten boekjes met een samenvatting verspreid.

De Europese Grondwet bundelt bestaande Europese verdragen en bevat nieuwe elementen. Zoals: Grote landen als Frankrijk krijgen meer stemgewicht in de Europese ministerraad, kleinere landen als Nederland minder. Het aantal onderwerpen waarover Europese ministers met (gekwalificeerde) meerderheid beslissen, wordt uitgebreid onder andere met asiel- en justitiebeleid. Als burgers een miljoen handtekeningen ophalen, kunnen ze de Commissie een voorstel doen. De zeggenschap van het Europees Parlement wordt uitgebreid. Als eenderde van de nationale parlementen het oneens is met een voorstel van de Europese Commissie, kunnen zij de Commissie verzoeken dit voorstel opnieuw te bezien. En om de Unie op het wereldtoneel en voor burgers gezicht te geven, komt er een vaste voorzitter van de Europese Raad van staatshoofden en regeringsleiders.

www.nrc.nl/europatekst van alle zeventien interviews

Interviews door Cees Banning, Jannetje Koelewijn, Karin de Mik, Martin Steenbeeke, Guus Valk, Guido de Vries en Michèle de Waard.