Poolse premier stuurt aan op verkiezingen

De Poolse premier Marek Belka heeft een tegen hem ingediende motie van wantrouwen vanochtend beantwoord met een oproep aan het parlement om zichzelf te ontbinden. Daarmee stuurt hij aan op een crisis en vervroegde parlementsverkiezingen in juni.

Belka, die in mei vorig jaar de afgetreden premier Leszek Miller opvolgde, liet in het midden of hij uit eigen beweging ook zal opstappen om zijn oproep kracht bij te zetten. De verkiezingen kunnen alleen worden vervroegd als het parlement zichzelf ontbindt. Een stemming hierover staat gepland voor 5 mei. Belka zei later op de ochtend dat hij zich op die dag ook over zijn eigen positie zal beraden. Verkiezingen zouden al op 19 juni kunnen worden gehouden.

De premier gaat in tegen de wens van zijn partij, de sociaaldemocratische SLD, die de kiezer pas in het najaar naar de stembus wil laten gaan. De door affaires geplaagde en zeer impopulaire SLD hoopt het tegen die tijd beter te doen in opiniepeilingen. Maar Belka zei vanochtend dat hij zijn belofte van vorig jaar, dat hij maar één jaar zou dienen als interim-premier, wil nakomen. ,,Help me daarbij.''

Belka distantieerde zich gisteren van de ex-communistische SLD in een interview met het weekblad Polityka. Hij sloot niet uit dat hij zich zal aansluiten bij de Democratische Partij, een nieuwe beweging die het midden van het politieke spectrum wil beslaan en waarvan de ideeën volgens Belka dichtbij die van hemzelf staan. De nieuwe partij is medeopgericht door Belka's minister van Economische Zaken en vice-premier Jerzy Hausner, die vorig maand al zijn lidmaatschap van de SLD opzei.

Belka en Hausner zijn geregeld met de SLD in aanvaring gekomen over economische hervormingen, die volgens veel sociaaldemocraten te ver gaan. Als Belka zich aansluit bij de Democratische Partij zal de SLD vrijwel zeker de steun voor zijn regering opzeggen.

De Liga van Poolse Families (LPR), een rechtse nationalistische oppositiepartij, eiste vanochtend dat de premier in het parlement al meteen duidelijkheid verschafte over zijn positie. De LPR zat ook achter de motie van wantrouwen tegen Belka. Belka reageerde woedend op kritiek van de LPR dat zijn economisch beleid contraproductief is geweest. ,,U weet niets van economie af en u moet er dus niets over zeggen'', riep Belka tegen LPR-voorzitter Roman Giertych. ,,Genoeg theater, aan het werk'', vervolgde de premier. De financiële markten zijn over het algemeen tevreden over het beleid van Belka, waarmee het internationale vertrouwen in Polen weer enigszins is hersteld.