Overheid overtreedt zelf regels

De overheid overtreedt regelmatig de eigen regels. Ook controleren overheidsinstanties de overheid minder goed dan burgers en bedrijven. Dit blijkt uit een vandaag gepresenteerd onderzoek van L. Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de Vrije Universiteit.

Huberts bekeek in opdracht van minister Donner (Justitie, CDA) cijfers van het openbaar ministerie tussen 1999 en 2002. De centrale overheid en lokale overheden samen begingen bij elkaar 552 strafrechtelijke overtredingen. Kwade opzet is zelden de reden, meestal is naleving te duur of onmogelijk en soms is er sprake van onwetendheid.

In zo'n 60 procent van de overtredingen ging het om het niet naleven van milieuregels. Huberts heeft hier een eenvoudige verklaring voor: ,,We hebben op dat gebied in Nederland nogal wat regels.'' De overtredingen die de overheid begaat zijn volgens hem zelden omvangrijk of ernstig. Huberts waarschuwde niettemin niet te licht te denken over de overtredingen van de eigen regels: ,,Kleine oorzaken kunnen tot grote risico's leiden.''

Inspecteurs zijn volgens Huberts ,,terughoudend'' als ze de eigen overheid controleren. Burgers en bedrijven worden scherper geïnspecteerd. Huberts onderzocht inspectiediensten op het gebied van milieu, brandveiligheid en jeugdzorg en keek in hoeverre zij het lastig vinden ,,collega-overheden'' te controleren.

Huberts vergeleek de Nederlandse situatie met die in Groot-Brittannië, waar meer aandacht voor het probleem bestaat. Ook is daar een instantie waar klachten over overheden die de eigen regels schenden, kunnen worden ingediend. Huberts adviseert de Nederlandse overheid ook zo'n instituut in het leven te roepen.