`Libanon heeft zesde vloot VS niet nodig'

Druzenleider Walid Jumblatt, bekend als militieleider in de burgeroorlog, is tegenwoordig Libanees oppositieleider. Hij eist dat er meteen een eind komt aan de Syrische bezetting.

Het bergkasteel van de Libanese druzenleider Walid Jumblatt, leider van de oppositie tegen de Syrische overheersing, zou niet misstaan in mening interieurtijdschrift. Gekanaliseerde watervallen ruisen langs de verschillende plateaus waarop het kasteel in het dorp Muqtara in het Shoufgebergte, ten zuidoosten van Beiroet, is gebouwd. Zonlicht valt binnen door gekleurde glas-in-lood ramen. Aan de dikke stenen muren hangen portretten van Jumblatts voorvaderen die hier eeuwen hebben gewoond. Op het grootste portret staat Kamal Jumblatt, die in 1977 werd vermoord. Door de Syriërs, daarvan zijn de meeste Libanezen overtuigd.

Zijn zoon en opvolger Walid houdt zich dezer dagen verscholen in het familiehuis. Het was hij, of de sunnitische ex-premier Rafiq Hariri die zou worden vermoord wegens hun uitspraken voor Libanese onafhankelijkheid, zo zei Jumblatt daags na de bloedige aanslag op de Libanese miljardair en ex-premier op 14 februari. Het werd Hariri. De golf van emoties tegen Syrië en de Syrische greep op het staatje aan de Middellandse zee, maakte Jumblatt tot het gezicht van de oppositie. Een echte nationale leider kan hij echter niet zijn omdat hij een druus is, een religieuze groepering met een geheime leer die gelooft dat god zich soms in mensen reïncarneert. Druzen maken maar 5 procent van de Libanese bevolking uit; de meerderheid van de Libanezen is moslim of christen. Religieuze scheidslijnen zijn nog steeds kloven in Libanon (de machtsverdeling per sekte is officieel vastgelegd), al claimt de oppositie dat nu iedereen samen is tegen de Syriërs.

Ook Jumblatts achtergrond maakt hen geen verzoenende figuur zoals Hariri dat wel was. Tijdens de burgeroorlog (1975-1990) was Jumblatt een gevreesde militieleider die het vooral aan de stok had met door Syrië gesteunde christenen. In 1982 bestookten Amerikaanse oorlogsschepen zijn leger in de bergen, omdat de Verenigde Staten meende dat de druzen door Moskou werden gesteund. Walid zelf heeft ook vaak de kant van Syrië gekozen.

De duizenden demonstranten die iedere maandag in het centrum van Beiroet bijeen komen, juichen bij het horen van Jumblatts harde woorden tegen Syrië (,,Een regime van terroristen'') en zijn keiharde eisen tegen datzelfde land (,,Syrië moet zich geheel terugtrekken en alle Libanese marionetten moeten opstappen.'')

Maar gisteren leed Jumblatt zijn eerste nederlaag sinds de oppositiebeweging vaart kreeg na de dood van Hariri. Zijn eis dat de pro-Syrische president Emile Lahoud per direct zou aftreden vond geen gehoor bij de rest van de oppositie. Tijdens een bijeenkomst van de oppositie in Jumblatts kasteel – de eerste sinds de regering maandag opstapte onder druk van de demonstraties – werd besloten dat Lahoud mag blijven zitten. Al moet hij wel aan een aantal eisen van de oppositie voldoen.

Voor en na de bijeenkomst sprak Jumblatt onder andere met deze krant.

President Lahoud mag blijven van de oppositie. Is dat een persoonlijke nederlaag?

,,Nee want hij zal nog eerder zelfmoord plegen dan op onze eisen ingaan: ze zijn onmogelijk. Wij willen dat de infrastructuur van de hele geheime dienst, die onder leiding van Syrië staat, wordt afgebroken. Daarnaast willen we een internationaal onderzoek naar de dood van Hariri en moeten de daders worden gestraft. Tenslotte willen we weten wie er verantwoordelijk is voor de economische crisis in Libanon. Ik kan niet voor hem beslissen maar wat we vragen is voor hem heel moeilijk te voldoen. Persoonlijk wil ik dat hij opstapt. We kunnen geen neutrale overheid hebben, gezuiverd van alle verstorende elementen, met Lahoud aan het hoofd.''

Wat vraagt u van Hezbollah, de fundamentalistisch-shi'itische militie in Libanon die door Syrië wordt gesteund?

,,Wij danken Hezbollah voor het bevrijden van Zuid-Libanon in 2000 van het Israëlische leger dat het gebied bezette. Ze zijn Libanezen en heel belangrijk in dit land. We wachten af wat Hezbollah gaat doen. Waarvoor ze gaat kiezen.''

Volgens de Verenigde Staten zijn de gebeurtenissen in Libanon te danken aan de verspreiding van vrijheid en democratie door de regering van president Bush.

,,Het zijn niet de Verenigde Staten die deze situatie hebben gecreëerd. Wij hebben het zelf gedaan. In Oekraïne hadden ze massale westerse steun nodig en maanden van demonstraties. Wij hebben het zelf gedaan en binnen drie weken. Misschien dat de Verenigde Staten een aantal zaken in beweging hebben gezet door Saddam Hussein eruit te schoppen. Dat neemt niet weg dat de gehele Arabische wereld, die wordt geleid door terroristen, in beweging is gezet. Let op: er gaan heel veel belangrijke dingen gebeuren. Dat neemt niet weg dat wij de regering ten val hebben gebracht dankzij onze jongeren. We hebben dus geen Amerikaanse zesde vloot voor onze kust nodig.''

De demonstranten op het plein willen dat Lahoud vertrekt. Zullen ze niet teleurgesteld zijn?

,,Ik zeg tegen de mensen: blijf zitten op het Plein van de Martelaren en vertrek niet totdat de moordenaars van Hariri zijn gevonden. Er moet nog heel veel worden gedaan; dat lukt niet zonder het volk.''