VS: verbod op doodstraf jongeren

Het Hooggerechtshof in de Verenigde Staten verbiedt voltrekking van de doodstraf bij veroordeelden die nog geen achttien waren ten tijde van het misdrijf.

Door het vonnis van het Supreme Court ontkomen 70 veroordeelden aan de doodstraf. Zij zitten in twaalf verschillende staten en zullen waarschijnlijk levenslang gevangen blijven. Sluipschutter Lee Boyd Malvo, die Washington in 2002 als 17-jarige terroriseerde, ontkomt nu aan een doodstraf-proces. De afgelopen twintig jaar werd de doodstraf voltrokken bij 22 jeugdige veroordeelden, van wie dertien in Texas.

Het vonnis werd gisteren uitgesproken met de krapst mogelijke meerderheid: vijf tegen vier. Namens de meerderheid schreef rechter Anthony Kennedy dat ,,tot vandaag de Verenigde Staten alleen stonden in een wereld die zich heeft afgewend van de doodstraf voor jeugdigen''. Doordat Kennedy zijn standpunt in een vergelijkbare jeugd-zaak uit 1989 herzag, ontstond dit keer een meerderheid vóór afschaffing.

Het Hooggerechtshof was van mening dat het ombrengen van jeugdige delinquenten ,,niet meer in overeenstemming is met de fatsoensnormen zoals die zich ontwikkelen in een rijper wordende samenleving''. Volgens het vonnis in deze zaak `Roper v. Simmons' is achttien jaar de leeftijd waar de samenleving de grens trekt tussen kinderjaren en volwassenheid.

De Europese Unie, de Raad van Europa en andere organisaties hadden er bij het Hof aangedrongen de doodstraf voor minderjarigen buiten de orde te verklaren. Rechter Scalia, die met Supreme Court-president Rehnquist en de rechters Thomas en O'Connor tot de minderheid behoorde, verzette zich ertegen dat de wereldwijde afwijzing van de de doodstraf voor minderjarigen een rol had gespeeld: ,,Dit Hof is de enige arbiter van de morele standaarden van onze natie.''

Oud-president Jimmy Carter reageerde positief op de uitspraak. Deze erkent volgens hem ,,de diepgaande tegenstrijdigheid dat minderjarigen niet mogen stemmen, in het leger dienen of sigaretten kopen, maar wel veroordeeld kunnen worden tot de ultieme straf''.

Robert Meeropol is een zoon van Julius en Ethel Rosenberg, die in 1953 werden geëlektrocuteerd na hun veroordeling wegens betrokkenheid bij nucleaire spionage. Hij noemde het vonnis een stap in de goede richting, ,,maar het illustreert ook het arbitraire karakter van de doodstraf. Het is nu in strijd met de Grondwet iemand ter dood te brengen die een misdrijf begaat een seconde voor hij achttien wordt, maar als hij het een seconde later doet is het wel grondwettig.''

Somalië is nu enige land dat de doodstraf nog kent voor minderjarigen. Sinds 1990 is de doodstraf bij veroordeelden onder de achttien alleen voltrokken in Iran, Pakistan, Saoedi-Arabië, Jemen, Nigeria, Congo en China, afgezien van de VS (Texas, Oklahoma en Virginia).

De meeste staten in de VS en de federale overheid kennen de doodstraf voor volwassenen. Tot de twaalf uitzonderingen die onder geen beding een doodstraf toelaten behoren Maine, Massachusetts, Michigan, Minnesota, North Dakota, West Virginia en Wisconsin. De totale bevolking van `death row' in de VS is bijna 3500 veroordeelden groot.