Van de tankvaart naar een relatief rijke voetbalclub

Een plotseling vertrek van de trainer, een slepend fiscaal conflict, het voortdurende risico om financieel het schip in te gaan. Saai is het bestaan van financieel directeur Jeroen Slop (43) van Ajax in elk geval niet.

Eerst zat hij in de accountancy, toen in de tankvaart. Vervolgens werd het AFC Ajax NV. Als financiële man zijn de verschillen niet zo heel groot, zegt directeur Jeroen Slop (43) van de Amsterdamse voetbalclub. Al zal hij moeten toegeven dat de hoogte- en dieptepunten, een paar dagen na het vertrek van trainer Koeman, zich in de voetbalwereld wat vaker en nadrukkelijker afwisselen. ,,We zijn druk met Koemans opvolging bezig. Om onze onderhandelingspositie niet te verslechteren, kan ik natuurlijk geen namen noemen'', aldus Slop sinds 1998 financieel bestuurder.

De zoektocht wordt geleid door algemeen directeur Arie van Eijden, Slop regelt de financiële afwikkeling. ,,Als je alleen kijkt naar de financiële aspecten, zijn er veel overeenkomsten tussen een voetbalclub en het bedrijfsleven. In de tankvaart moet je ook garanties hebben, voordat een schip met 80 miljoen euro aan olie vertrekt. Vergelijkbare zekerheid eisen wij ook bij de verkoop van spelers. Dat kan inderdaad wel eens hard worden gespeeld, zoals vorig jaar bij de verkoop van Chivu aan AS Roma.'' Omdat de garanties uitbleven werd besloten de Roemeense verdediger aan de Italiaanse club te verhuren. ,,Op een gegeven moment had de voorzitter zijn bedrijf verkocht en in Rome hadden ze waarschijnlijk zo genoeg van mij dat hij de miljoenen in één keer heeft betaald. Terwijl we termijnen hadden afgesproken.''

Eerder had Slop al op zijn strepen gestaan toen Dani naar Benfica vertrok. ,,We kregen van de Portugezen waardeloze cheques. Dezelfde die zij eerder aan Vitesse hadden betaald voor Van Hooijdonk. We hebben met onze handtekening toen net zo lang gewacht tot er een serieuze garantie was. Waarom dit soort dingen steeds in de voetballerij gebeuren? Ik denk dat het iets te maken heeft met het snel wisselende management. Als een directeur een paar jaar bij een club zit, is het al lang.''

Net na zijn komst bij Ajax werd hij geconfronteerd met de transfer van Iván Gabrich die in '97 aan Mérida was verkocht. Voor niks, want naar de beloofde 5 miljoen gulden kon Ajax fluiten. De Spaanse club was failliet. ,,Zij hadden wel geld ontvangen omdat ze de spits doorverkochten aan Mallorca. Even later speelden we voor de Europa Cup tegen Mallorca en werden we uitgeschakeld. We hebben nog 1,25 miljoen kunnen redden.''

Van recenter datum is de affaire-Ikedia, die terwijl hij door Ajax was uitgeleend aan RBC, vorig jaar zomer al getekend bleek te hebben bij AZ. ,,Toen was hij nog een vol jaar eigendom van Ajax. Ik vind dat niet normaal. Maar we gaan het niet aanvechten: we wilden toch niet met Ikedia verder en het zou ook als kinnesinne kunnen worden uitgelegd: AZ is de oude club van Co [Adriaanse, ontslagen als trainer bij Ajax] en de nieuwe club van Louis [Van Gaal, recentelijk vertrokken als technisch directeur]''.

Slop komt niet uit de voetbalwereld en dat kan nadelig uitpakken. Zie voormalig directeur Frank Kales, die in de media steeds als IBM-manager en oud-basketballer werd geafficheerd en uiteindelijk in 2001 volledig afgebrand bij Ajax vertrok. Dieptepunt was het moment dat rond de beursgang in 1998 op de spelersbus de tekst AFC Ajax NV stond. Alsof de toeschouwers naar een aandelenfonds kwamen kijken. ,,Daarvan heeft Kales toen de schuld gekregen, maar die volledige naam behoort nu eenmaal tot de huisstijl. Kijk maar, het staat ook nog op mijn kaartje. En dus heeft onze vaste busmaatschappij die letters destijds op de zijkant gezet. Kales had zich veel meer als sportman moeten presenteren en niet als basketballer.''

Spijt van de beursgang moet Ajax volgens Slop in elk geval niet hebben, ook al hebben de letters NV (naamloze vennootschap) veel supporters geïrriteerd. ,,Ik kan het jaarverslag aan mensen geven en zeggen: zo gaat het met ons. Bij PSV is het verslag veel minder uitgebreid en bij Feyenoord hoor je alleen maar dat ze geen geld hebben, maar dan doen ze opeens weer vijf aankopen.''

De beursgang heeft er ook toe geleid dat Ajax een relatief rijke club is en geen hoge schulden kent als PSV. In Eindhoven beginnen ze deze zomer met een beleggingsfonds waarin drie of vier spelers worden opgenomen. ,,Tot voor kort hadden ze bij PSV de vreemde constructie dat commissarissen die hun geld in spelers hadden zitten ook toezicht moesten houden. En toezicht op beleid heeft toch vooral betrekking op aan- en verkoop van spelers. Dan is het toch lachwekkend als die twee commissarissen zeggen dat ze zo doen [steekt zijn vingers in zijn oren] als het over hun investeringen gaat, terwijl ze zelf geld fourneren?''

Ook bij het nieuwe fonds (met een omvang van 20 miljoen euro) van PSV zet Slop zijn vraagtekens. ,,Bij Ajax gaat het aandeelhouders om de totale prestatie, om het totale beleid. Bij een spelersfonds met drie of vier spelers is de directe link met het rendement veel groter. Na een mooi doelpunt van bijvoorbeeld Beasley vinden beleggers het een goed moment hem te verkopen. Voor een club is het een slechte zaak dat beleggers vanwege hun rendementseis een speler willen verkopen die de technische staf wil behouden.''

Dankzij de nieuwe contracten met John de Mol en Versatel lopen de inkomsten van Ajax uit de tv-rechten ,,met enkele tonnen per jaar'' op. ,,Op een omzet van 64 miljoen is 8 miljoen van televisie afkomstig. Dat is eigenlijk veel minder dan we een jaar of vijf geleden verwachtten. Toen rekende een directeur van Fox Televisie op de achterkant van een sigarenkistje aan Kales voor dat onze rechten 50 miljoen gulden per jaar waard waren. Daar is weinig van terechtgekomen.''

Financieel lijkt Ajax weinig zorgen te hebben, maar een flinke claim van de belastingen hangt nog altijd als een donkere schaduw over de club. In 1997 zou de club loonbelasting hebben ontdoken rond de transfers van Michael Laudrup en Shota Arveladze. De naheffing bedraagt 5,8 miljoen euro; rente en een boete kunnen dat bedrag flink verhogen. ,,Het onderzoek loopt al vier jaar en het werd geleid door officier Tonino. Maar die is weg nadat hij zijn pc op de stoep had gezet. Ook onze zaak zat in die computer. Misschien weet [misdaadverslaggever] Peter R. de Vries (die de pc in zijn bezit kreeg, red.) meer dan wij.''