Lijden aan leven

[SAFE] is zo breekbaar dat regisseur Todd Haynes er in 1995 haken omheen liet zetten op de filmposter. Het kunnen armen zijn, die omhullen, maar ook gevangenismuren, en ze zijn het allebei. De tweede film van de regisseur die nadien nog de glamrock-film Velvet Goldmine en de Douglas Sirk-allusie Far From Heaven maakte, was door rechtenkwesties niet eerder in een regulier roulement in de Nederlandse bioscopen te zien.

Ging Haynes' eerste film Poison, geïnspireerd door Jean Genet, nog over aids, [SAFE] diagnostiseert een ziekte die geniepiger en ongeneeslijker is: een allergie voor het moderne leven, het steriele Amerikaanse suburbane bestaan van de jaren tachtig. Het is maatschappijkritiek, horror, psychologie ineen. Met een pijnlijk precieze Julianne Moore als lijdster aan een gif dat via talloze chemische stofjes in haar leven binnendringt. Sommige dingen zijn gedateerd, zoals de kritiek op de new age-beweging, die anno nu zijn gehypte kantjes wel kwijtgeraakt is. Maar de existentialistische suggestie dat de vooruitgang zelf onze ondergang wordt, is meer dan ooit actueel. Zelfs, en misschien wel juist, doordat romanticus Haynes nog een rol voor de liefde ziet weggelegd.

[SAFE]. Regie: Todd Haynes. Met: Julianne Moore, Peter Friedman, Xander Berkeley, Susan Norman, Kate McGregor-Stewart. In: Filmmuseum Cinerama, Amsterdam.