Zeven uur duurde deze Maagdenhuisbezetting

In 1969 duurde de Maagdenhuisbezetting vijf dagen, gisteren liet het bestuur van de Universiteit van Amsterdam het niet zo ver komen.

Ongeveer 150 studenten hadden vanaf zeven uur 's avonds het Maagdenhuis bezet, uit protest tegen het beleid van staatssecretaris Rutte (Onderwijs). Om half twee vannacht begon de Mobiele Eenheid met het ontruimen van het Amsterdamse gebouw. ,,Bezettingen kunnen we niet tolereren'', had het hoofd van de universiteit, S.Noorda, eerder op de avond gezegd. Om twee uur vertrok de laatste volle bus bezetters.

Het begon als een vrolijk samenzijn in het gebouw waar het bestuur van de universiteit zetelt. De studenten dronken bier en Schipper's Bitter, aten patat met mayonaise, zongen de Internationale en scandeerden ,,Oprutte, Oprutte''. De bezetting volgde op een demonstratie die was georganiseerd door de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). De studenten ageerden tegen het zogeheten leerrechtenplan van staatssecretaris Rutte van Onderwijs. Ook wilden de studenten meer inspraak en een plek in het college van bestuur van elke universiteit en hogeschool. Zij zouden het gebouw pas verlaten nadat hun eisen waren ingewilligd.

Maar zover kwam het niet. De politie moest er wel enig geweld bij gebruiken. Volgens de politie vielen bij de ontruiming geen gewonden. De bezetters werden met handboeien twee aan twee geketend en afgevoerd in drie stadsbussen. Naar bureaus van politie verspreid door de stad, zo meldde later een woordvoerder van de politie. Vroeg in de ochtend zaten nog 140 studenten vast. ,,Hun identiteit wordt vastgesteld en er wordt proces-verbaal opgemaakt ter zake van lokaalvredebreuk'', aldus de politie, ,,daarna worden ze in principe heengezonden.'' In 1969 werden de studenten strafrechtelijk vervolgd. Een aantal van hen koos er toen voor de opgelegde boete niet te betalen en ging voor een paar weken de gevangenis in.

Rond kwart over een 's ochtends rijdt de verbindingscommandowagen van de politie aan het hoofd van een lange rij witte busjes het Spui op. Dan is al uren duidelijk dat het Maagdenhuis ontruimd zal worden. Hectisch telefoonverkeer van onder meer oud-studentenleider en gemeenteraadslid Maarten van Poelgeest (GroenLinks) met de burgemeester heeft niet geleid tot vrijwillig vertrek van de bezetters.

In minder dan een kwartier hebben motoragenten in witte jassen en blauw geüniformeerde ME'ers het bordes `schoongeveegd'. Er wordt door de politie met de wapenstok gepord en gemept. Jongens en meisjes worden de trap afgegooid. Wie niet snel weg wil, wordt met weinig ceremonieel bij de lurven gegrepen en in de groep boos roepende mededemonstranten geworpen. [Vervolg MAAGDENHUIS: pagina 2]

MAAGDENHUIS

Rutte wil niet meteen praten

[Vervolg van pagina 1] Zodra de trap leeg is, wordt de deur beneden in het bordes geopend. Daar verschijnen de twee aan twee geboeide bezetters die naar een gereedstaande extra lange stadsbus worden geduwd.

Onderaan het trapbordes ligt een gebroken fles Schipper's Bitter, bij de fietsenrekken een lege fles Four Roses Bourbon en overal liggen platgetrapte kartonnen bekertjes en lege blikjes bier. De resten van wat aan het begin van de avond nog op een vrolijk samenzijn leek.

Noorda is na het laatste paar bezetters dat rond twee uur onder gejoel naar buiten is gebracht, even binnen wezen kijken. Hij vindt dat het gebouw er voor een bezetting van zes uur ,,tamelijk uitgewoond'' uitziet. Buiten eten de laatste agenten plastic bakjes met gehaktballetjes in pindasaus. Alleen de doeken aan de gevel met de tekst Leerrechten Nee; Medezeggenschap Ja, en een eenzaam laken met BEZET herinneren aan de bezetting.

Liduine, deeltijdstudente kunstgeschiedenis, wil voorbij rijden, maar stapt even van haar fiets. Ze was niet op de hoogte van de actie, maar staat er helemaal achter. ,,Begin jaren tachtig studeerde ik al, en nu ik weer begonnen ben is het verschil enorm. Er zijn steeds minder docenten beschikbaar en voor alle studies heb je nu minder tijd. De nadruk ligt nu op commerciële studies als bedrijfskunde en economie. Aan de theoretische studies wordt steeds minder gedaan.''

Het `hoofd communicatie' van de Universiteit, J.Straatman, vertelt dat om zeven uur 's avonds `150' mensen het Maagdenhuis binnen stormden. Daar zaten op dat moment ook nog een aantal leden van het college van bestuur. Ze raakten niet in paniek, zegt Straatman. Ze heeft de indruk dat ,,er ook autonomen onder de bezetters zitten''. Volgens haar hebben de bezetters die met rugzakken vol eten en slaapzakken binnen zijn gekomen, aangegeven ,,misschien weken'' in het gebouw te zullen blijven.

Passchier Veefkind, student politicologie en economie, voert het woord voor de bezetters en zegt dat er uitsluitend studenten uit het hele land binnen zitten. Staande op het bordes, omringd door medestanders, zegt hij tegen de omstanders: ,,Ga niet weg, we hebben jullie nodig.''

Het aantal sympathisanten groeit in de loop van de avond van enkele tientallen tot een honderdtal. Om half tien krijgt medeorganisator van de actie, Gijs, van de landelijke studenten vakbond, het 06-nummer van staatssecretaris Rutte. ,,Dag meneer Rutte'', zegt hij, ,,we willen met u in onderhandeling treden.'' En vlak daarna: ,,Dank u wel voor uw tijd.'' Wanneer hij zegt dat Rutte die avond niet langs kan komen, maar wel de volgende ochtend wil verder praten, klinkt luid boe-geroep van het bordes.