Kicken op een ongeluk

Een volwassen kerel die van drilpudding houdt en vrouwen op straat met opengespreide armen tegemoet rent in de hoop dat ze dit gebaar zullen beantwoorden. Een meisje van elf dat per se seks wil met een volwassen man – ze zet een Humpty Dumpty-masker op zodat haar kindergezicht hem niet afleidt. Drie mensen die elkaar in wisselende volgorde stalken omdat, omdat...., nu ja, omdat ze niets anders kunnen bedenken om hun leven zin te geven.

De Amerikaanse Amanda Filipacchi (1967) heeft weinig op met normale mensen. Neurotici zijn haar terrein, en dan bij voorkeur de opgefokte, excentrieke en welgestelde neurotici van New York. Haar debuut Nude Men werd twaalf jaar geleden juichend ontvangen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Het waren de hoogtijdagen van de bratpackers, maar bij Filipacchi was niets te bespeuren van het nihilisme dat Donna Tartt en Jay McInerney nog wel eens zwaar op de maag deed rusten. Haar luchtige Lolita-omkering, met de stalkende elfjarige nymf Sara in de hoofdrol, was behalve pervers, ook fris en geestig. Een gruwelsprookje voor volwassenen.

Van de opvolger, Vapor, een omkering van het Pygmalionverhaal met een naar erkenning snakkende actrice in de hoofdrol, vernamen we in Nederland al veel minder. De verfilming, waarvoor Sandra Bullock en Ralph Fiennes werden gecontracteerd, kwam nooit van de grond. Filipacchi's nummer drie, Love Creeps, is nu als Liefde jeukt verschenen bij Cargo, het imprint van De Bezige Bij voor light-literatuur. Zulke imprints bestonden twaalf jaar geleden nog niet, zoals ook het hele lichte genre nog in de kinderschoenen stond. Bridget Jones en Sex and the City waren krantencolumns en van chicklit had nog niemand gehoord.

Filipacchi heeft zich keurig aan de tijdgeest aangepast; Liefde Jeukt is een luchtig-satirische zedenschets over drie mensen op zoek naar liefde en erkenning in Manhattan. Het onderscheid tussen die twee grootheden is in de Manhattanse succesdictatuur praktisch verdwenen, zoals ook nergens de emotionele en relationele beurskoersen volatieler zijn dan daar. Het is dus zaak om voortdurend in the running te blijven.

Dat doen ze dan ook, galeriehoudster Lynn, frustraat Alan en advocaat Roland. Letterlijk. Alan stalkt Lynn. En Lynn voelt zich zo passieloos dat ze ook maar iemand gaat stalken. De keus valt op Roland, zonder dat ze weet dat hij een squashvriend is van Alan. Elke dag lopen de drie in hun vaste volgorde langs de dakloze ex-therapeut Ray. Totdat door onwaarschijnlijke gebeurtenissen de stalkketen zich omdraait; nu stalkt Roland Lynn, en smacht Lynn op haar beurt naar Alan.

Toegegeven, er wordt een moord gepleegd in Liefde Jeukt. Maar van de vreemde, soms pijnlijke wendingen uit Filipacchi's debuut is nergens meer sprake. Om weer zin aan haar leven te geven, springt Lynns collega Judy bijvoorbeeld voor een vrachtwagen. Het zware ongeluk doet haar inderdaad de vreugde van het alledaagse weer inzien, maar een tweede poging wordt haar dood. Iets soortgelijks probeert Ray met de drie stalkers, als zelfs `Stalkers Anonymous' niet helpt.

Nee, Amanda Filipacchi heeft haar originaliteit lelijk laten smoren in marketable genrevastheid. Love Creeps is, met zijn makkelijke moraal, zijn holle personages en zijn zwarte grappen pasklaar entertainment; de filmrechten werden al verkocht voordat het boek verscheen. Nog altijd geen filmproducent, overigens, die brood heeft gezien in Nude Men, waarin een elfjarige nymfomane met een hersentumor wordt doodgereden, omdat het leven veel vaker dan vermakelijk, onvoorstelbaar wreed is.

Amanda Filipacchi: Liefde jeukt. Vertaald door Lilian Schreuder. De Bezige Bij, 287 blz. €18,90

    • Maartje Somers