Kunstenaars in opleiding

Een opleiding aan de Rijksacademie aan de Amsterdamse Stadhouderskade, uitmondend in de `Open Ateliers', geldt vanouds als de ultieme bekroning van een kunstenaar in wording. De Indiase regisseur Mani Kaul registreerde drie studenten aan deze academie en volgde ze in hun pogingen hun werk voor het voetlicht te brengen. Kaul maakte een montage van video-opnamen, waarbij hij als betrokkene commentaar levert. Wat is de rol van de kunstenaar in deze tijd, die veelomvattende vraag stelde hij zichzelf en de geportretteerde kunstenaars. We zien de worsteling van de drie kunstenaars-in-spe met het verwerkelijken van hun ideeën.

De documentaire opent met het video-verslag van een kunstenares die onmatig chili-pepers eet op de Biënnale in Venetië en daarmee het licht uit lijkt te doen van de `performance'-kunst die in de jaren zeventig hoogtij vierde. Interessanter is een Servische student, die, geknecht door het toenmalige regime, tekeningen maakte van Miloˇ­sevic tijdens diens verhoor voor het tribunaal in Den Haag.

Deze aaneenschakeling van beelden van jonge kunstenaars die oprecht twijfelen over wat ze moeten maken is directe televisie, op de huid gefilmd en vervaardigd door een bevlogen video-dagboekanier. De documentaire roept ook de vraag op in hoeverre de beeldende kunst commentaar kan leveren op de actualiteit. De jonge Servische kunstenaar die de confrontatie aangaat met Miloševic in het beklaagdenbankje is aangrijpend. Maar wat hij daarmee kan terugvorderen van zijn gederfd levensgeluk blijft onduidelijk.

Uiteindelijk wordt de kijker van dit panopticum niet veel wijzer. `Een aaps regenjas' geeft weliswaar enig inzicht in wat kunstenaars van uiteenlopende nationaliteit beweegt om in Nederland te gaan studeren en wat Nederland voor hen aantrekkelijk maakt. Maar de vraag wordt niet beantwoord waarom Nederlandse kunstenaars-in-spe minder interessant zijn dan de gefilmde buitenlandse collega's. De film ontbeert een brede visie op het beeldende kunstklimaat voor jongeren. Dit fragmentarisch geheel doet verlangen naar een behoorlijke documentaire over het Nederlandse beeldende kunstonderwijs in het algemeen.

Rijksakademie: Een aaps regenjas, NPS, Ned.3, 21.00-21.55u.