Evolutiebioloog

Evolutiebioloog Ernst Mayr is afgelopen donderdag na een kort ziekbed overleden in Bedford (Massachusetts). Mayr was een van de beroemdste evolutiebiologen sinds Charles Darwin, maar ook bekend als ornitholoog.

Mayrs grootste bijdrage aan de biologie is zijn theorie over de vorming van soorten. Darwin besteedt in `The Origin of Species' (1859) beperkt aandacht aan soortvorming. Darwin schreef, aldus Mayr in 1992 in deze krant, vooral over de verandering van soorten. Mayr was in de jaren veertig van de vorige eeuw de belangrijkste vertegenwoordiger van een groep biologen die met behulp van de erfelijkheidsleer in detail beschreef hoe zich soorten kunnen vormen als verschillende populaties van één soort geografisch gescheiden worden (op een eiland bijvoorbeeld). De populaties groeien genetisch langzaam maar zeker steeds verder uit elkaar doordat ze zich gescheiden voortplanten. Uiteindelijk kunnen ze samen geen vruchtbaar nageslacht meer voortbrengen en is sprake van soorten volgens de definitie van Mayr.

Ernst Mayr (5 juli 1904, Kempten, Beieren) ontwikkelde zich op jonge leeftijd tot vogelkenner. Hij begon in 1923 aan een studie medicijnen, maar een andere mijlpaal in zijn leven bleek dat jaar belangrijker. Mayr nam in de buurt van zijn woonhuis twee zeer zeldzame krooneenden waar (netta rufina). De ontdekking bracht hem in contact met de Duitse ornitholoog Erwin Stresemann die hem een stage bezorgde bij het zoölogisch museum van Berlijn. In plaats van een medicijnenstudie voltooide Mayr een opleiding tot zoöloog.

Mayrs ideeën over de soortvorming leunen op zijn ervaringen als natuurvorser op eilanden in de Stille Oceaan (1928-1930). Hij ontdekte dat de meest afwijkende soorten (paradijsvogels) voorkwamen in de meest afgelegen gebieden. In Nieuw-Guinea, zo schreef bioloog Tijs Goldschmidt in deze krant, lag `de kiem' van Mayrs opvattingen over soortvorming. Die blijven belangrijk, ook al meent men tegenwoordig dat andere dan geografische omstandigheden (seksuele selectie bijvoorbeeld) doorslaggevend kunnen zijn voor de soortvorming.

Mayr, schrijft de New York Times vandaag, reed met zijn auto naar de Harvard Universiteit totdat familieleden zijn sleutels afpakten toen hij 99 jaar was.