`Meer openheid over afkomst van verdachten'

Justitie, politiek en media schromen de afkomst van verdachten te benoemen. Ten onrechte, meent de directeur van het bureau dat racisme bestrijdt. ,,Door etniciteit niet te melden blijven we er te lang bij stilstaan.''

Er moet meer openheid komen over de achtergrond van verdachten. De krampachtigheid waarmee de etnische afkomst nu soms wordt verzwegen, door politici, justitie en media, werkt averechts. Dat zegt Hubert Fermina, die directeur is van het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie (LBR).

Uw organisatie heeft altijd gevonden dat de etnische afkomst van daders geheel niet relevant is en dat vermelding van etniciteit tot scheve beeldvorming en tot stigmatisering leidt. Vanwaar de omslag?

,,De samenleving is explosiever geworden. Het verzwijgen van de afkomst van daders heeft misschien altijd al tot gissen geleid, op feestjes. Maar sinds een jaar of twee leidt dit onderbuikgevoel direct tot grote spanningen in de samenleving. Twee weken geleden gooiden mannen stenen een viaduct af. Binnen enkele uren kwamen op internet de discussies op gang. `Het zullen wel Marokkanen geweest zijn'. En Marokkanen die daar weer woedend tegen ingaan. Binnen de kortste keren ontstaat daar een ruzie die nergens op gebaseerd is. Door etniciteit niet te melden blijven we er te lang bij stilstaan.''

Niet meer bang dat het melden van de Turkse, Antilliaanse of Marokkaanse afkomst van een verdachte zijn weerslag heeft op alle Turken, Antillianen of Marokkanen?

,,Nee. Juist door consequent iedere keer de afkomst van een verdachte te melden, ongeacht waar diegene vandaan komt, verliest het de negatieve connotatie. Het wordt gewoon onderdeel van de informatiestroom, zoals woonplaats of leeftijd. Ik woon al 35 jaar in Nederland. Ik ben er trots op `Nederlander van Antilliaanse afkomst' te zijn. Als ik gestolen heb zou dat niet meer vermeld mogen worden? Dat is pas stigmatisering. Als iemand uit Breda of uit Engeland komt, doet niemand daar geheimzinnig over.''

Geldt hetzelfde voor de geloofsovertuiging van de verdachte?

,,Er zijn grenzen. Ik wil weten dat iemand 32 is, en dat hij uit Noorwegen komt. Maar iedere verdachte heeft zijn recht op privacy. Iemand moet zelf weten of hij uitkomt voor zijn religie, of dat hij homoseksueel is bijvoorbeeld.''

En wat als die geloofsovertuiging juist relevant is voor de strafzaak, zoals in de zaak van de moord op cineast Theo van Gogh?

,,Door de brief die op het lichaam is gevonden heeft de verdachte dit zelf bekrachtigd. Hij heeft er zelf voor gekozen zijn overtuiging publiek te maken.''

Wat verstaat u onder afkomst? Zou van uw kinderen, als u die heeft, vermeld moeten worden dat ze een vader hebben van Antilliaanse afkomst?

,,Waarom niet?''

Veel media melden afkomst van de verdachte uitsluitend als die relevant is. Zou dat volgens u veranderd moeten worden?

,,Ja. Ik vind de discussie `relevant of niet relevant' niet meer van deze tijd. We bepleiten open dialogen, we vinden tegenwoordig dat we alles open en eerlijk met elkaar moeten kunnen bespreken. Dat kan alleen op basis van zo veel mogelijk informatie.''

    • Esther Rosenberg