Spel met mens en machine

Al in 1872 wijdde de Brit Samuel Butler zijn roman Erewhon (1872) aan het thema mens versus machine. Zouden machines mensen kunnen vervangen of ooit een eigen bewustzijn kunnen krijgen? Nu nog steeds is dat spookbeeld actueel; een filosoof als Daniel C. Dennett dankt er zelfs grotendeels zijn populariteit aan.

De Rotterdamse choreografe en kunstenaar Angelika Oei onderzoekt het thema de laatste jaren in gecombineerde dans- en computervoorstellingen, maar ook in installaties en films. Samen met beeldhouwer R. A. Verouden werkte ze het concept uit voor hun nieuwe project Beam me up!, dat aanvankelijk als sciencefictionvoorstelling mee zou draaien in het Rotterdamse Filmfestival. Maar de sciencefiction verdween uit het festival, en zo werd Beam me up! een zelfstandige voorstelling.

Met een warm, enigszins synthetisch geluid stelt een vrouwelijke computerstem vragen aan danser Yonel Castilla Serrano (,,Do you think I am human?'') terwijl deze de computer behaagt door over de acht monitoren te strelen. Ondertussen worden er filmpjes van landschappen en steden afgespeeld en speelt danseres Tamara Gomez een prachtig vervreemdend spel met een palmcameraatje en haar lichaam. Angelika Oei projecteert teksten die duidelijk moeten maken dat alle objecten en projecties menselijk zijn: ,,I 'm not a computer''. Oeis hoopvolle boodschap luidt dat we niet bang hoeven te zijn voor computers die emotioneel kunnen zijn en de mens emotioneel kunnen helpen.

De vorm die ze kiest in Beam me up! houdt het midden tussen een theatervoorstelling en een installatie. De drie dansers bewegen tollend en schijnbaar ongecontroleerd zonder onderling contact aan te gaan. Het is dan ook meer de technologie die het stuk intrigerend maakt, in combinatie met de ritmische ambientmuziek van Michel Banabila. Als theatervoorstelling is de verhaallijn dramaturgisch echter te vaag, te stuurloos en te lang. Als Oei het publiek de kans had gegeven rond te lopen, was het geheel pakkender geweest. Schouwburg uit, museum in dus. Dan is Beam me up! een 'ervaringsaanwinst'.

Productiehuis Rotterdam/St. Boaner: Beam me up. Regie: Angelika oei, R.A. Verouden. Gezien 27/1 Schouwburg Rotterdam alwaar nog t/m 5/2. Inl: (010)4118110 of www.schouwburg.rotterdam.nl

    • Ingrid van Frankenhuyzen