Saved!

In de goede oude dagen van de publieke omroep bestond er zoiets als een typische EO-film. Hij was meestal van onbestemde Amerikaanse makelij, er werd 89 minuten lang in gevochten, gesnoven, gerookt, gedronken en buiten beeld buitenechtelijk en voorhuwelijks geneukt, kortom álles wat God verboden had en meer, en dan in de laatste minuut volgde er inkeer en bekering.

De Amerikaanse film Saved! van debutant Brian Dannelly begint waar deze films meestal ophielden: in een born again Christian-buitenwijk in onbestemd Amerikaans Suburbia, waar de goddelijke zon altijd schijnt en engelachtige stapelwolken harmonisch in het hemelsblauw hangen. Iedereen is christelijk en gelukkig, totdat het vriendje van Mary haar toevertrouwd dat hij denkt homoseksueel te zijn. Net als Mary van schrik tegen het trapje aan zwemt, haar hoofd stoot, buiten westen raakt en denkt dat ze Jezus ziet die haar vraagt die arme Dean te redden, schrik je als toeschouwer ook met een klap wakker. Je wist dat er iets aan zat te komen toen Mary's voice-over vertelde dat zij en Dean bij wijze van vermaak elkaar in het zwembad onderwaterbekentenissen deden, maar dat de film met zo'n grote vaart op botte satire afstevende is toch nog verrassend.

Saved! is zo'n typische Amerikaanse onafhankelijke film – hij ging tijdens het Sundance-filmfestival in première, dat zegt vaak al genoeg – waarin een welbekend genre binnenstebuiten wordt gekeerd. In dit geval is dat de high school-film, waar het welbekende groepje outcasts aan het einde de ware helden blijkt en de brave, mooie jongens en meisjes gemene krengen. Misschien dat om die relatieve voorspelbaarheid Saved! (geproduceerd door REM-voorman Michael Stipe) niet in de Nederlandse bioscopen is uitgebracht. En omdat de christelijke intolerantie hier nog niet zo groot is als in Amerika, waar (mede daardoor) tienerzwangerschappen aan de orde van de dag zijn, homoseksuele jongeren naar heropvoedingsgestichten worden gestuurd en een joods meisje op een christelijke school een bezienswaardigheid is.

Saved! balanceert op een dunne lijn van feelgood en satire. Voor mij bleef hij net aan de goede kant, mede dankzij uitstekende dialogen. De bescheiden extra's op de dvd, waaronder een commentaarkanaal en veel bloopers en restmateriaal, spelen met het soort zelfcensuur dat voor zoveel gelovigen een tweede natuur is geworden. Op bepaalde momenten in de film lijken scènes nogal abrupt afgebroken, of shots wat al te snel geknipt. In de extra's is te zien wat er werkelijk werd gezegd of zichtbaar was, zoals de blote dames in het stripboek van het invalide jongetje, of de betekenis van wat joodse Cassandra zegt als ze tijdens een gebedsbijeenkomst `in vreemde tongen' begint te spreken. Heel even twijfel je of dit wel echt een parodie is. En dat is goed. Want er is al zoveel onvrijheid in Amerikaanse films, dat zelfs de meest idiote voorbeelden soms geen grapje meer zijn.

Film:

Extra's: