Een haviksoog langs de tennisbaan

De kritiek op falende lijnrechters in het prof- tennis neemt toe. Bij de Australian Open zijn de tennissers nog overgeleverd aan het menselijk oog. Als het aan de Amerikanen ligt zal dat tijdens de US Open voorgoed verleden tijd zijn.

Met het menselijk oog kan bijna niet meer worden waargenomen of de mokerslagen van Andy Roddick binnen de lijnen zijn. De snelheden waarmee de 22-jarige Amerikaan ook gisteren weer, in de halve finales van de Australian Open, serveerde tegen Lleyton Hewitt zijn zo hoog dat soms alleen met een speciaal ontwikkeld systeem kan worden vastgesteld of een bal in of uit is. Bij twijfel kan een scheidsrechter niet meer dan de beslissing van een lijnrechter overrulen. Dat doet hij dan niet met behulp van beelden, maar op basis van zijn eigen waarneming.

Tijdens de Australian Open bleek de afgelopen weken meer dan eens dat het gevoel de scheidsrechter in de steek kan laten. Zo sloeg Serena Williams in haar gewonnen halve finale tegen Maria Sjarapova gillend haar handen voor haar ogen, toen een belangrijk punt ten onrechte naar haar tegenstander ging. Voor de Franse arbiter Sandra De Jenken was het pijnlijk dat haar fout voor miljoenen televisiekijkers thuis via computergestuurde animaties nauwkeurig in beeld kwam.

Dit keer bleef de arbitrale dwaling zonder gevolgen, mede omdat Williams de partij won, maar dat was tijdens de US Open van vorig jaar wel anders. In de kwartfinale tegen Jennifer Capriati stapelde de Portugese scheidsrechter Mariana Alves de ene blunder op de andere. Tot vier keer toe was het Williams die werd benadeeld en mede daardoor de partij verloor. Nog voordat de organisatie van de US Open spijt kon betuigen aan de razende Williams werd Alves al te verstaan gegeven dat ook voor haar het toernooi voorbij was. Deze week in Melbourne kon Williams nog kwaad worden toen ze aan het incident in New York werd herinnerd.

En zo zal de momenteel aan haar pols geblesseerde Kim Clijsters niet vergeten zijn hoe ze verleden jaar in de eindstrijd van de Australian Open, na een sterke comeback in de derde set tegen de latere winnares Justine Henin, door een foute beslissing een zeer belangrijk punt en daarna de partij verloor. De verwachting was dat de organisatoren van de honderdjarige Australian Open met een systeem zouden komen waarmee scheidsrechters op de stoel zelf ook naar de beelden van een computergestuurd `haviksoog' zouden kunnen kijken. Die primeur bleef uit. Vooralsnog krijgen de scheids- en lijnrechters alleen de hulp van een kastje met infrarood gestuurd signaal dat bij uit geslagen opslagen een piepje produceert. Dit kostbare systeem, dat circa twaalfduizend euro per week per baan kost, wordt overigens alleen in de stadions gebruikt en niet op de buitenbanen. Een ander nadeel is dat de kastjes nog altijd niet feilloos zijn.

Achter de schermen werken de Amerikanen hard aan nieuwe elektronische technieken die een nachtmerriepartij als Williams-Capriati tijdens de US Open moeten voorkomen. De komende maanden zullen zowel de zogenoemde Hawkeye en Auto-Ref systemen uitvoerig op hun precisie worden getest. Daarbij zijn camera's rechtstreeks gekoppeld aan computers die beelden omzetten in animaties. Probleem is nog dat de animaties waarop te zien is waar een bal landt (nog) niet tot op de millimeter nauwkeurig zijn. Om te voorkomen dat spelers elke dubieuze beslissing aanvechten, moet ook duidelijk worden vastgelegd hoe vaak spelers tijdens een partij mogen vragen om een oordeel van de computer.

De proftennissers zijn onderling verdeeld over het invoeren van elektronische hulpmiddelen. Zo voelt Serena Williams inmiddels wel voor een mogelijkheid een beslissing aan te kunnen vechten, maar is Lindsay Davenport altijd een fervent tegenstander van het inzetten van techniek geweest.

Desondanks heeft de organisatie voor Amerikaanse tennisprofs laten weten dat ze hoe dan ook deze zomer een beproefd systeem willen gaan gebruiken. Een eerste test zal waarschijnlijk tijdens een Davis-Cupduel van de Verenigde Staten plaatshebben. De Amerikanen willen eind augustus, wanneer hun eigen grandslamtoernooi in New York begint, zeker weten dat de services van Roddick op juiste waarde worden geschat.