Vertoon Submission

Het Rotterdams filmfestival staat voor een vreemd dilemma. De organisatie had een min of meer besloten debat op het programma gezet, waarbij Submission zou worden vertoond, de gefilmde aanklacht tegen de vrouwonvriendelijke islam van Theo van Gogh en Ayaan Hirsi Ali. Aansluitend zou worden gediscussieerd over het thema vrijheid en verantwoordelijkheid van de filmmaker. Want: Van Gogh vermoord door haatdragende moslim en Hirsi Ali tweeënhalve maand verscholen – dat kun je geen vrijheid noemen.

Er waren buitenlandse gasten uitgenodigd die geacht mogen worden iets zinnigs over dit onderwerp te kunnen zeggen. De Nederlandse schrijver Geert Mak zou ook komen. Die heeft de film op tv al in één adem genoemd met Joseph Goebbels en Anne Frank, dus dat had best een leuk debat kunnen worden.

Maar nu heeft Mak een oneerlijke voorsprong op de buitenlandse gasten. Hij heeft de film al gezien, de rest niet en het is maar de vraag of het hun nog zal lukken. Producent Gijs van de Westelaken besloot namelijk deze week, na niet nader aangeduide veiligheidsadviezen, Submission niet ter beschikking te stellen aan het festival, hoewel hij tevreden was over de context waarin de film zou worden vertoond. Zijn motief is boven iedere kritiek verheven: hij vreest voor de veiligheid van zijn medewerkers.

Maar nu het dilemma voor het festival. Zoals deze krant woensdag demonstreerde, is de film nog altijd terug te vinden op het internet. Wat doet de organisatie nu? Blijven ze het besluit van Van de Westelaken respecteren? Of stellen ze tien computers op en zetten ze er honderd stoelen omheen, zodat de buitenlandse gasten Submission ook kunnen zien? Dan kan de discussie over deze film gaan, zoals het hoort op een filmfestival, in plaats van over abstracties als islam, propaganda en vrouwenmishandeling. Dan kan het Pavlov-debat in het Nederland van Leon de Winter, Geert Mak en Sylvain Ephimenco plaatsmaken voor een discussie in internationaal perspectief, met mensen die misschien nog nooit van Theo van Gogh hadden gehoord, maar die wel weten hoe ze naar film moeten kijken.

Eigenlijk heeft het festival geen keuze. Submission moet in Rotterdam worden vertoond.

    • Bas Blokker