Poetin: `terrorisme even erg als fascisme' (Gerectificeerd)

Overlevenden, vroegere bevrijders en staatslieden herdachten gisteren hoe 60 jaar geleden het meest beruchte concentratiekamp van de nazi's door het Rode Leger werd bevrijd.

Het hedendaagse terrorisme is net zo erg als het Duitse fascisme dat miljoenen mensen de dood heeft ingejaagd. Dat zei de Russische president Vladimir Poetin gisteren bij de herdenking van de bevrijding, in 1944, van vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau.

Het terrorisme ,,is niet minder gevaarlijk en listig dan het fascisme', aldus Poetin, in wat waarnemers zien als een duidelijke verwijzing naar Tsjetsjeens geweld. ,,Het is net zo wreed: het heeft al duizenden onschuldige levens geëist.'

Zo'n duizend overlevenden en 44 hoogwaardigheidsbekleders uit de hele wereld trotseerden kou en sneeuw om eer te bewijzen aan de 1,5 miljoen mensen, vooral joden, die omkwamen in Auschwitz-Birkenau, het grootste vernietigingskamp van Hitlers Derde Rijk. De ceremonie werd ingeluid door het indringende geluid van een treinfluit, ter herinnering aan de duizenden transporten vanuit heel Europa naar deze plek, waar mensen aan de lopende band werden vergast, vermoord of verhongerd. Daarna volgden toespraken en werden kaarsen voor het monument in Birkenau geplaatst, onder meer door koningin Beatrix. De Israëlische president Moshe Katsav laakte de passiviteit van de geallieerden tegenover de massamoord op de joden. Alle aandacht ging destijds uit naar het militair verslaan van Hitler. ,,Daar zijn we dankbaar voor', zei Katsav. ,,Maar de geallieerden hebben onvoldoende gedaan om de holocaust te stoppen.'

Katsav waarschuwde ook voor toenemend antisemitisme in Europa. ,,Is het mogelijk dat de afschrikwekkende kracht van de Shoah zwakker is geworden? Wij roepen de EU op: laat het nazisme in verbeelding van jongere generaties niet voortleven als een soort horrorshow.'

De Poolse oud-minister, historicus en Auschwitz-overlevende Wladyslaw Bartoszewski, zei dat de jongere generaties ,,veel, maar niet genoeg' weten over de gruweldaden van de nazi's. Tijdens de ceremonie, die zeer streng beveiligd was, eiste een verder onbekende Israëlische vrouw plotseling de microfoon op. Ze hield uitdagend haar arm omhoog met haar gevangenisnummer en schreeuwde vertwijfeld in het Pools: ,,Ik heb als zestienjarige naakt op deze plek gestaan. Waarom wilden zij mijn volk verbranden?'

Roma-leider Romani Rose zei dat Europa na zestig jaar waakzaam moet blijven voor geweld tegen Sinti en Roma. ,,Het alarmerend groeiende racistische geweld tegen de Sinti en de Roma krijgt in de publieke opinie en in politieke kringen niet de broodnodige aandacht die het verdient.' Tijdens de oorlog werden zo'n half miljoen zigeuners de dood ingejaagd door de nazi's.

De kersverse president van Oekraïne, Viktor Joesjtsjenko, verwees in zijn toespraak naar zijn familiegeschiedenis. ,,Mijn vader was een gewonde soldaat en bevond zich in Auschwitz. Ik ben hier vandaag met mijn kinderen en ik hoop dat ik hier zal zijn met mijn kleinkinderen. Dit is een heilige plek voor mij en mijn familie.'

Paus Johannes Paulus II liet in een boodschap die werd voorgelezen weten dat de massamoord van de nazi's voor eeuwig een schaduw op de geschiedenis van de mensheid heeft geworpen. Na de toespraken werd het joodse gebed voor de doden gezongen, gevolgd door rooms-katholieke, christelijk-orthodoxe en protestantse gebeden. De eerste kaarsen werden aangestoken door overlevenden en vroegere Sovjetsoldaten die het kamp in 1944 bevrijdden.

Vóór de ceremonie sprak in Kraków president Poetin over het hedendaagse antisemitisme in Rusland. ,,Helaas zien we nog steeds tekenen van antisemitisme en daar schaam ik me ook voor.'

Rectificatie

Auschwitz

In het artikel Poetin: `terrorisme even erg als fascisme' (28 januari, pagina 4) staat dat Auschwitz is bevrijd in 1944. Dat moet zijn: 1945.