Geen kinderen meer in Saint Louis

Het aantal kinderen dat in een internaat woont, neemt de laatste jaren af. Komende zomer sluit het bekende katholieke internaat Saint Louis in Oudenbosch.

Vivian van Zwol (12) uit Raamsdonksveer woont in internaat Saint Louis in Oudenbosch. Al zes jaar lang. ,,Het is hier best gezellig'', vertelt ze, ,,maar soms heb ik toch heimwee.''

Elk weekeinde gaat ze naar haar ouders, die binnenschippers zijn. Haar zusje Marjolein mocht Saint Louis pas verlaten toen ze zestien was. Vivian doet dat noodgedwongen komende zomer al: het uit 1840 daterende internaat sluit dan definitief zijn deuren.

Nu het doek valt, verliezen zo'n 28 kinderen hun `huis'. Het betreft twaalf jongeren die `begeleid wonen' en een zestiental schipperskinderen.

Vooral de laatste categorie neemt in Oudenbosch fors af. In 2002 bedroeg hun aantal nog twintig, maar voor het schooljaar 2005-2006 waren er nog maar acht aanmeldingen van schipperskinderen, zegt Chris Hellemons, directeur van Saint Louis. Saint Louis is onderdeel van de grotere jeugdzorginstelling De Zuidwester. ,,Saint Louis heeft ten minste tachtig bewoners nodig om financieel rond te komen'', licht Hellemons toe. ,,Het gaat niet meer.''

Wie het internaat binnengaat, ziet dat de kinderen (leeftijd zes tot achttien jaar) een prachtige kamer hebben. De gezamenlijke woonruimte oogt eveneens goed. Maar het gebouw met zijn lange gangen is oud en versleten en vooral véél te groot, zodat het haast onmogelijk is een aangename sfeer te scheppen. ,,Het is uit de tijd'', zeggen ze in Oudenbosch.

Voor de acht schipperskinderen die nog op Saint Louis wilden blijven, zoekt De Zuidwester elders onderdak. Mogelijk gaan ze naar een door deze stichting in Oudenbosch of omgeving op te zetten kleinschalig woonalternatief (`gezinshuis'), zoals de Zuidwester die al uitbaat in Bergen op Zoom, Beuningen (twee), Kerkrade, Weert en het Noord-Hollandse Winkel. In die vestigingen zwaaien echtparen de scepter.

Vivian van Zwol hoeft niet naar zo'n gezinshuis, vertelt ze, ze mag ,,gelukkig'' weer thuis gaan wonen. ,,De wet schrijft voor dat op ons 86 meter lange schip 24 uur per etmaal twéé personen aanwezig moeten zijn'', legt ze uit. ,,Dat waren dus altijd mijn vader en moeder. Maar nu is mijn oom bij ons als matroos begonnen. Mama kan straks op de wal in Raamsdonksveer blijven. Heerlijk, ook voor mij'', lacht ze.

,,Schippersvrouwen blijven steeds vaker thuis'', beaamt Peter Vlok, directeur van CENSIS, de Centrale Stichting van Internaten voor Schippers- en kermisjeugd. Dat is een van de redenen voor de afname van het aantal kinderen op de achttien schippersinternaten. Slechts 5 procent van de bewoners komt uit de kermiswereld. Voorts zorgen kleinere gezinnen en het beëindigen van het schippersbedrijf voor de terugloop: vanaf begin 2003 daalde het aantal kinderen op schippersinternaten van 1.311 naar 1.227.

,,Deze internaten móéten blijven bestaan, want daar is grote behoefte aan'', stelt Vlok. ,,Maar ze komen in gevaar door mogelijke bezuinigingen van de overheid.'' Ruim een jaar geleden nog protesteerden zo'n duizend schippermoeders, schipperskinderen en internaatmedewerkers op het Binnenhof tegen de dreigende subsidiekorting. Ze droegen een spandoek mee met de tekst `Vreemde eend zoekt veilige haven' en lieten een badeend ter grootte van een vrachtwagen in de Hofvijver te water, begeleid door 1.252 kleine eenden – één voor ieder internaatskind. Vlok: ,,Dit jaar volgt een evaluatie van de subsidieregeling. In het ergste geval gaat in totaal zo'n twee miljoen euro van de rijksbijdrage af.''

Als dat gebeurt, moeten de internaten mogelijk het aantal kinderen per leefgroep vergroten om de touwtjes aan elkaar te kunnen knopen, vertelt Vlok. ,,Dan bestaat een leefgroep niet langer uit elf à twaalf kinderen, maar worden het er achttien tot twintig. Terwijl we hetzelfde aantal begeleiders houden. Vroeger was zo'n groot gezelschap misschien hanteerbaar, maar tegenwoordig... En de vraag is natuurlijk of de ouders daarmee genoegen nemen.''

Na 165 jaar doet Saint Louis zijn deuren dicht. De andere internaten kunnen het ,,nog knap moeilijk krijgen'', voorspelt Vlok.

    • Guido de Vries