Armoede centrale thema in Davos

Na jaren in het verdomhoekje te hebben gezeten, staat armoedebestrijding dit jaar in het middelpunt van de internationale belangstelling. Ook op het World Economic Forum in Davos.

Een Amerikaanse oud-president, een Britse premier, een Ierse rockster, twee Afrikaanse presidenten en een Amerikaanse miljardair. Het was een breed front dat het World Economic Forum in het Zwitserse Davos gisteren aangreep om te pleiten voor verdubbeling van de internationale ontwikkelingshulp om de armoe in met name Afrika en Azië te bestrijden.

Hun oproep richtten zij vooral aan de Verenigde Staten die minder dan 0,2 procent van hun bruto nationaal product aan ontwikkelingshulp besteden, terwijl 0,7 procent internationaal afgesproken is. Het Amerikaanse dagblad Wall Street Journal meldde gisteren dat president Bush in zijn begroting voor het belastingjaar 2006 2 miljard dollar minder uittrekt dan hij eerder beloofd heeft: 3 in plaats van 5 miljard.

De Amerikaanse oud-president Bill Clinton wees er gisteren in Davos op dat Bush deze week 80 miljard dollar extra heeft gevraagd voor de oorlog in Irak. ,,Voor een fractie'' van dat bedrag, zei Clinton, kunnen de VS hun ontwikkelingshulp verdubbelen en een belangrijke bijdrage leveren aan het uitroeien van de grootscheepse armoe in Afrika. ,,Wilt u vier miljoen levens redden?'' hield hij zijn gehoor van 2.500 staatshoofden, ondernemers en opinieleiders voor. ,,Geef ze medicijnen. [...] Iedereen die zegt dat we dat niet moeten doen omdat er corruptie en incompetentie is, zou gevangen gezet moeten worden.''

Hij kreeg bijval van Bill Gates, oprichter van Microsoft, het grootste softwarebedrijf ter wereld. De charitatieve stichting van Gates en zijn vrouw beloofde deze week nog 750 miljoen dollar voor vaccinatieprogramma's in ontwikkelingslanden. Dat rijke landen hun geld niet gebruiken om miljoenen mensenlevens in arme landen te redden terwijl de medicijnen bekend en beschikbaar zijn, noemde Gates ,,het grootste schandaal van onze tijd''. Hij zei dat de VS ,,moeten beginnen aan een opmars op de ranglijst'' van rijke landen die ontwikkelingshulp geven. De VS bungelen nu onderaan.

Het optreden in Davos van Clinton en Gates, samen met rockster-activist Bono, de Britse premier Blair en de presidenten van Zuid-Afrika en Nigeria, maakt deel uit van een grote internationale campagne om de armoedebestrijding dit jaar een flinke impuls te geven. De Verenigde Naties houden in september een speciale top in New York over dat thema. Groot-Brittannië gebruikt het voorzitterschap van de G7, de club van rijke industrielanden, om steun te winnen voor verdubbeling van de ontwikkelingshulp en voor schuldenverlichting. De Franse president Jacques Chirac lanceerde woensdag in Davos het plan om een internationale belasting in te voeren op financiële transacties waarvan de opbrengst zou moeten worden gebruikt voor de strijd tegen aids.

Na jaren in het verdomhoekje te hebben gezeten, staat armoedebestrijding dit jaar in het middelpunt van de internationale belangstelling. De neoliberale theorie dat armoe, honger en ziekte vanzelf verdwijnen als arme landen maar voldoende economisch groeien, blijkt niet te werken. Het inzicht groeit dat de armste landen in een negatieve spiraal zijn beland, die de Amerikaanse econoom Jeffrey Sachs `de armoeval' noemt. Ze zijn te arm om de investeringen te doen die nodig zijn om aan de armoe te ontsnappen. Daarvoor hebben ze gerichte hulp nodig, in de vorm van investeringen in infrastructuur en menselijk kapitaal.

De Britse premier Blair noemde de problemen waarmee Afrika worstelt gisteren ,,een litteken op het geweten van de wereld''. ,,Als dit in een ander deel van de wereld zou gebeuren, zou dat zo'n schandaal en zoveel protesten opleveren dat regeringen elkaar zouden verdringen om er wat aan te doen.''

De rockster Bono zei dat ,,mensen deel willen uitmaken van iets dat groter is dan zijzelf''. ,,Waar zal onze generatie om worden herinnerd. [...] Om drie dingen: het internet, de oorlog tegen het terrorisme en om wat we hebben gedaan of niet gedaan voor dat prachtige continent Afrika en zijn beproevingen.''