Nederland niet met Denemarken vergelijken

Interessante beschouwingen van Simon Kuper in `De Denen, die hebben echt joden gered' (NRC Handelsblad, 26 januari). Deed me denken aan zijn boek `Ajax, the Dutch, the War', een titel die geenszins de lading dekt, want het gaat minder over voetbal dan over de manier waarop Nederland in WO II zijn joden behandelde. Op de conclusie dat wij Nederlanders jarenlang een vals beeld hebben gehad van onze houding in de oorlog en eigenlijk weinig hebben om trots op te zijn, valt weinig af te dingen. Maar enfin, dat wisten we al een jaar of tien.

Nederland versus Denemarken is echter een typische vergelijking van appels met peren, onder andere om de volgende redenen:

1. Denemarken had 7.800 joden, Nederland 140.000. In Duitse ogen had Denemarken dus geen `jodenprobleem', Nederland wel.

2. Zoals Kuper zelf impliceert, heeft het Duitse opperbevel in Denemarken zelf eraan bijgedragen dat de joden konden vluchten toen ze dreigden opgepakt te worden. Nederland had Seys-Inquart en Rauter.

3. Naast het efficiënte Amsterdamse ambtelijk apparaat heeft ook de Joodsche Raad het vlotte verloop van de deportaties gefaciliteerd. Er heerste een onvoorstelbare naïviteit; men kon en wilde gewoonweg niet geloven welk lot de joden te wachten stond. Dat sijpelde pas medio 1943 door; toen de Deense joden in oktober 1943 konden vluchtten, waren de meeste Nederlandse joden al gedeporteerd.

Vraag is welk (nieuw) punt Kuper met zijn artikel probeert te maken. Wat de jodenvervolging in WO II met het Srebrenica-drama te maken heeft, wordt niet duidelijk.