`Convenant overgewicht slappe hap'

De Consumentenbond en het bedrijfsleven kunnen het niet met elkaar eens worden over een aanpak van het probleem van overgewicht. Het convenant dat vanmiddag wordt ondertekend, is volgens de bond zeker niet de oplossing.

,,We wilden één passage veranderen in het convenant. Maar het bedrijfsleven hield dat tegen.'' Annemiek van der Laan van de Consumentenbond doet sinds vorige week niet meer mee aan de onderhandelingen over het convenant tegen overgewicht. ,,Wij gaan niet meetekenen met een krachteloos plan. Dit is slappe hap.''

Vanmiddag zetten voedingsindustrie (FNLI), Koninklijk Horeca Nederland, werkgeversorganisatie VNO/NCW, MKB Nederland, supermarkten (CBL), cateraars (Veneca), Zorgverzekeraars Nederland, sportcomité NOC*NSF en het ministerie van OCW hun handtekeningen onder een initiatiefvoorstel voor dit convenant met minister Hoogervorst (Volksgezondheid). Doel ervan is de toename van overgewicht te stoppen.

40 procent van de Nederlanders is te zwaar. 5 procent van alle sterfgevallen valt toe te schrijven aan suikerziekte, kanker, hart- en vaatziekten en dergelijke, als gevolg van overgewicht. Hoogervorst zegt in zijn initiatiefvoorstel dat de ,,oplossing'' voor het probleem bij ,,elk individu'' ligt. Beleidsmedewerker Van der Laan van de Consumentenbond vindt die eenzijdige benadering ,,onbegrijpelijk''.

Nu kunt u de komende maanden niet meepraten over het plan van aanpak als vervolg van dit convenant.

,,Meepraten heeft voor ons geen meerwaarde. Als er niet in het convenant staat dat ook de voedingsindustrie verantwoordelijk is voor het probleem van overgewicht, belooft dat niet veel goeds voor de concrete maatregelen die hieruit worden getrokken.

,,We hebben ons bescheiden opgesteld. We vinden dat er meer moet gebeuren. We willen dat voedingsbedrijven de samenstelling van de producten verbeteren: minder vet, minder suiker, minder calorieën en kleinere verpakkingen. Daarnaast moeten ze stoppen met misleidende reclame. Ook moeten de etiketten op hun producten beter.''

Aanvankelijk ging het ministerie van VWS akkoord met uw passage over een grotere verantwoordelijkheid voor de voedingsindustrie.

,,Ja, nota bene de FNLI, de brancheorganisatie voor voedingsbedrijven, kon zich erin vinden. Maar VNO/NCW, MKB Nederland en de cateringbedrijven waren tegen. Toen heeft VWS gekozen voor hen en niet voor de Consumentenbond.

,,Natuurlijk zijn mensen zelf ook verantwoordelijk voor hun overgewicht, maar je moet niet ontkennen dat het bedrijfsleven evenveel verantwoordelijkheid heeft. Als je dat niet wil zien, ontken je het probleem. En het probleem is groot – sommigen spreken over een epidemie. De betrokken partijen kunnen zich heel makkelijk verschuilen achter dit convenant. Het is een krachteloos plan.''

Consumenten bepalen toch zelf wat ze eten? Ze weten dat chips, ijs, kroketten en chocolade ongezond zijn, sowieso in grote hoeveelheden?

,,Dat ontkennen we niet. Maar vaak kunnen consumenten niet beoordelen hoe gezond of ongezond producten zijn. Neem cruesli. De meeste mensen denken dat dat heel gezond is, ook al omdat fabrikanten dat benadrukken. Maar in cruesli zit enorm veel vet, veel suiker en veel calorieën. Het is dus helemaal niet zo gezond. Onderzoek laat zien dat het in 90 procent van de reclame gaat om ongezonde producten.

,,Bovendien weten consumenten niet hoeveel calorieën er in producten zitten. In het convenant staat dat mensen meer moeten bewegen, als een belangrijke oplossing van het probleem van overgewicht. Maar een eenvoudig tussendoortje als een mueslireep bevat zoveel calorieën dat je veertig minuten moet fietsen om dat te compenseren. Het is niet reëel om dat te vragen van mensen als enige oplossing.

,,Het convenant spreekt ook niet over kinderen. Kinderen weten vaak niet hoe goed of slecht een product is. Fabrikanten die op hun product zetten: `0 procent vet', terwijl het boordevol suiker zit. Zoals de reclame van Daphne Deckers voor lolly's van Chupa Chups. Heel veel volwassenen en kinderen trappen daar gewoon in.

,,We vinden dat de etiketten op de producten helderder moeten aangeven hoe gezond een product is. We stellen een code voor: rood, geel en groen. Rood betekent `met mate' eten, net zoals bij alcohol. Groen is veilig en relatief gezond. Geel zit er tussenin.''

Wat doet u als Hoogervorst u binnenkort vraagt om toch weer mee te praten?

,,Dat doen we op voorwaarde dat beide partijen even verantwoordelijk worden voor het probleem. Voorlopig gaan we vanmiddag actie voeren. Medewerkers van ons delen voor perscentrum Nieuwspoort, waar het convenant wordt getekend, recepten uit voor een slappe hap. Met tips als: `Laat het geheel nog twee jaar sudderen'.''

    • Frits Baltesen