Identiteitenparade

Urban – het is een term die allergie aan de schrijfarm opwekt. Maar jeuk en uitslag kunnen niet tegenhouden dat het een geaccepteerde parapluterm, handig voor marketing-doeleinden, is geworden voor hiphop, r&b, dancehall, bubbling en andere stijlen die de grootsteedse, grotendeels allochtone jeugd goed bevallen. Verheugender is het om, bijvoorbeeld op het Noorderslag-festival van vorig weekend, te constateren dat de Nederlandse urban-scene lekker aan het bloeien is. Nog leuker, en hoopgevend bovendien voor wie nog gelooft in een goede afloop van het multiculturele drama, is dat een fiks deel van het urban-gilde, Marokkaans, Surinaams, Antilliaans of hoogblond, zich probleemloos bedient van het Nederlands. Dat doen de verzamelde Nederlandse rockers hun niet, of nauwelijks, na.

In de clipjes die vanuit deze scene tot de geëigende zenders doordringen, conformeren de beoefenaren zich weer moeiteloos aan de zeden en gewoonten die aan de dominante, Amerikaanse kant van het urban-spectrum heersen. In de clip van Chuckie, af en toe te zien op The Box, zien we zelfs nog meer wellustig gewelfde billen trillen dan in menig voorbeeld. Bij `Je doet' van Rmxcrw, misschien bekend wegens een remix voor K-libers hit `Viben', komt er zowaar een flard humor bij kijken, maar erg verheffend wordt dat nou ook weer niet. De grap van de hip uitgedoste bejaarden, die zich uitdrukken in vlot urban-jargon (,,ik ben je bitch niet''), is immers, tot en met dat citaat, gejat uit een reclamespot voor koffie, nota bene. Terwijl het echte rolmodel, een keurige grijze dame die zich in onvervalst zwart jive-jargon uit, afkomstig is uit de zelf alweer bijna bejaarde speelfilm Airplane.

Uitgerekend de niet al te opmerkelijke of overmatig getalenteerde zangeres Ashanti, uit de Murder Inc.-stal van de Amerikaanse rap-ondernemer Ja Rule, komt met een redelijk frisse kijk op de r&b-clip. Haar hitje `Only you', gedomineerd door een kamerbrede synth-riff die zo uit Gary Numans kwart eeuw oude `Are friends electric' lijkt te zijn gelicht, wordt luister bijgezet door een filmpje waarin de zangeres in verschillende opvallende belichtingen en uitdossingen wordt neergezet. Bijna nachtelijk blauw, bijna fluorescerend neon, gewikkeld in plastic, op het podium, aan de bar, het houdt haast niet op. Ook haar kapsel lijkt bijna per shot te wisselen.

In deze identiteitenparade zou je haast een commentaar kunnen lezen op de gang van zaken in de huidige zwarte muziek, waar het creatieve proces sterk leunt op de inbreng van producers en de uitvoerend artiest in feite inwisselbaar is – hoewel de paradox is dat juist de persoonlijkheid van de zanger of zangeres de zaak aan de man moet brengen. Maar dat is een zaak van de marketing-afdeling. Wij vragen ons intussen af waarom die aanstellerige gitarist zo vaak in beeld is, terwijl er aan `Only you' zo te horen geen enkel ouderwets snaarinstrument te pas is gekomen.

    • Jacob Haagsma