Solana stelt reis naar Servië uit

De Europese Unie heeft gisteren op de valreep een reis van buitenland- en veiligheidscoördinator Javier Solana naar Belgrado afgezegd, met het argument dat het bezoek geen resultaat zou opleveren. De afzegging is een klap voor de Servische regering.

Solana zou vandaag in Belgrado aankomen om er te praten over twee onderwerpen die cruciaal zijn voor verdere Europese integratie van de unie Servië en Montenegro. Het eerste thema betreft de toekomst van de unie zelf, en de kans op verkiezingen voor het parlement van de unie. Servië wil die in februari organiseren en wijst daarbij op bepalingen in het constitutionele handvest (de uniegrondwet) die voorzien in een strikt tijdschema. Montenegro wil van de verkiezingen niets weten omdat het er weinig voor voelt deel te blijven uitmaken van de unie. Het wil in plaats daarvan een referendum over de onafhankelijkheid van Montenegro.

Het tweede thema betreft de samenwerking van Servië met het Joegoslavië-tribunaal. De internationale gemeenschap, in naam waarvan Solana naar Belgrado zou gaan, eist de uitlevering van drie generaals die door het tribunaal van oorlogsmisdaden in Kosovo zijn beschuldigd. Servië blijft al maanden in gebreke, tot groeiende ergernis van de internationale gemeenschap. Volgens bronnen in Belgrado probeert de Servische regering de generaals te overreden zich vrijwillig bij het tribunaal in Den Haag te melden. Maar die besprekingen – zo schreef gisteren het Servische blad NIN cynisch – zijn ,,zo geheim, dat ze mogelijk niet eens plaatsvinden''.

Solana liet gisteren weten dat de problemen waarover hij in Belgrado wilde praten ,,niet genoeg gerijpt zijn om te kunnen worden opgelost'' en dat een nieuwe datum voor een bezoek wordt vastgesteld zodra ,,de voorwaarden voor een oplossing'' in zicht zijn.

Voor Servië is het wegblijven van Solana een ernstige tegenvaller, omdat het betekent dat geen begin wordt gemaakt met overleg over een document over de verdere Europese integratie van Servië, dat een associatieverdrag met de EU wil sluiten en op termijn tot de EU wil toetreden. Bovendien houdt de EU ten aanzien van de uitlevering van de generaals de druk op de ketel: Solana gaat niet naar Belgrado, maar de Europese commissaris voor uitbreiding, Olli Rehn, gaat wel naar Belgrado om over de samenwerking met het tribunaal te praten. Sterker: zijn reis is vervroegd van 27 naar 24 januari, hetgeen Belgrado nog minder tijd geeft om te bewijzen dat het met het tribunaal samenwerkt. In wezen is 24 januari een informeel ultimatum voor de uitlevering van de opgeëiste generaals.

Na de afzegging van de reis van Solana gaven Servische en Montenegrijnse woordvoerders elkaar gisteren direct de schuld. Volgens een Montenegrijnse regeringswoordvoerder is de afzegging het gevolg van het ,,irrationele patriottisme'' van de Serviërs in de kwestie van de samenwerking met het tribunaal; volgens een Servische zegsman blijft Solana echter uitsluitend weg omdat de Montenegrijnen de verkiezingen voor het unieparlement boycotten.