VS en EU oneens over rampenplan

De Verenigde Staten verzetten zich tegen elke verwijzing naar klimaatverandering in de slotverklaring van de internationale conferentie over rampenbestrijding. Europa hecht juist aan zo'n expliciete verwijzing.

Klimaatverandering is daarmee uitgegroeid tot obstakel voor succesvolle afsluiting van de conferentie die plaatsheeft in de Japanse stad Kobe. De VS en de Europese Unie schuiven elkaar de schuld daarvan in de schoenen. ,,Landen die hier klimaatverandering ter sprake brengen maken er een obstakel van'', zei de tweede man van de Amerikaanse delegatie, Mark Lagon, vandaag. ,,Er zijn andere fora voor klimaatverandering.''

De conferentie, georganiseerd door de Verenigde Naties, is belegd voor het opzetten van een actieplan ter voorkoming en bestrijding van rampen. De conceptslotverklaring bevat echter geen concrete doelen – het tweede controversiële punt in de beraadslagingen dezer dagen.

,,Een actieplan zonder concreet doel roept vragen op'', zei de Zwitserse voorzitter Marco Ferrari vandaag. ,,We moeten daar dus op terugkomen.'' De conferentie loopt zaterdag ten einde.

De controverse over klimaatverandering komt voort uit discussie over oorzaken van de toename van het aantal rampen. Om rampen te bestrijden zouden ook de factoren die verantwoordelijk zijn voor rampen – een storm of aardbeving is pas een ramp als er slachtoffers vallen – moeten worden aangepakt. Zo spreekt de concept-slotverklaring over ,,toenemende kwetsbaarheid'' van samenlevingen als gevolg van uiteenlopende factoren, zoals ongeplande verstedelijking, concurrentie om schaarse grondstoffen en klimaatverandering.

De enige factor op deze lijst van mogelijke oorzaken van rampen waartegen de VS bezwaar maken is klimaatverandering. ,,Waarom maken ze geen bezwaar tegen die andere factoren'', vraagt een Europese diplomaat zich af. ,,Waarom zouden we alleen over klimaatverandering niet in dit forum mogen praten, terwijl er voor die andere onderwerpen net zo goed andere fora zijn aan te wijzen?''

De reden dat de EU, gesteund door niet-gouvernementele organisaties, vasthoudt aan een expliciete verwijzing naar klimaatverandering is simpel, zegt Madeleen Helmer van het Internationale Rode Kruis. ,,Verandering van klimaat leidt tot meer rampen. Om rampen te bestrijden moeten we de oorzaken aanpakken, dus ook klimaatverandering'', aldus Helmer. Hiertoe heeft het Rode Kruis in 2002 een Klimaatcentrum in Den Haag opgezet, waar informatie over klimaatproblemen wordt verzameld. Helmer is hoofd van deze organisatie.

Een Amerikaanse diplomaat die anoniem wenst te blijven, zegt te verwachten dat er op het allerlaatste moment een compromis uit de bus zal rollen. Dit kan volgens hem liggen in Amerikaanse instemming met een tekst waarin verband wordt gelegd tussen rampenbestrijding en aanpassing aan klimaatverandering.