Vader gaf zoon wapen `uit liefde en angst'

Het openbaar ministerie eiste gisteren acht jaar tegen Rick (19), die in Muiderberg acht kogels afvuurde op Marokkaanse jongens. Zijn vader hoorde tien jaar eisen.

Toen Rick van V. de vijf Marokkaanse jongens het park zag komen inlopen, dacht hij maar één ding, verklaart hij tegen de rechtbank: ik moet dat ding pakken en schieten. Hij vuurde acht kogels af, drie jongens raakten gewond. Rick vluchtte en werd enkele weken later aangehouden in Israël. Gisteren stond hij voor de meervoudige kamer in Amsterdam terecht voor poging tot moord. Ook zijn vader John, door het openbaar ministerie de motor achter het drama genoemd, en familievriend Ruud E. die het wapen leverde, stonden voor dezelfde rechtbank.

Rick (19) was een hangjongere, en een Lonsdale-jongere met bijhorende kleding en muzieksmaak. Maar geen racist, zegt zijn raadsman G. Spong. Met zijn vrienden was Rick dagelijks te vinden in het parkje op de Brink in Muiderberg. Op vrijdagavond 2 april vorig jaar kwam hij thuis met het verhaal dat hij en zijn vrienden door Marokkanen bedreigd waren met ontvoering, verkrachting en de dood, omdat zij een broertje van een hen zouden hebben mishandeld. De Marokkanen zouden dagelijks terugkomen tot ze de dader hadden.

Vader John van V. reageerde furieus, preekte dat Rick dat niet over zijn kant had mogen laten gaan, dat hij toch geen mietje was en dat hij ze had moeten slaan. Tegen de rechtbank zei hij wanhopig te zijn geworden doordat Rick hem vertelde dat hij een pistool tegen zijn hoofd gedrukt had gekregen. Rick ontkent dat nu. De volgende dag belde John zijn oude vriend Ruud E., van wie hij wist dat die een pistool bezat, en vroeg hem om ,,het ding''. E. bezorgde het zonder verdere vragen, wel met de woorden ,,slopen is kopen.''

Vader Van V., ex-marinier, geeft Rick die middag een spoedcursus wapenhantering en voert de druk op door de vraag ,,neem jij hem mee of ik'' en herhaaldelijk de woorden ,,trekken is schieten''. Die laatste uitdrukking werd volgens officier M. Hollander een soort mantra voor Rick. Psychologisch onderzoek van zowel vader als zoon in het Pieter Baan Centrum (PBC) toonde een relatie aan van een sterk dominante vader en een zoon met een zwak ontwikkelde identiteit, die niet wilde teleurstellen. Een symbiotische relatie, noemt Hollander het. Zij zegt dat Rick, hoewel het PBC zegt dat hij verminderd toerekeningsvatbaar was, weerstand had moeten en kunnen bieden tegen de druk van zijn vader. ,,De gedachte die avond niet naar de Brink te gaan is niet eens bij hem opgekomen.''

De verdediging houdt het op psychische overmacht van de vader. Spong noemt John van V. ,,een houwdegen, die geen tegenspraak duldt''. Dat John op een bankje verderop zijn zoon in de gaten hield, was volgens hem de druppel die Rick, die het pistool ,,in zijn maag geplitst had gekregen'' en niet van plan zou zijn het te gebruiken, aanzette tot schieten.

Als Rick stopt met schieten, blijft een van de Marokkanen gewond liggen. De anderen, van wie twee gewond, rennen weg. Rick probeert nog een keer van dichtbij op hem te schieten – het pistool weigert. Tegenover de politie zegt hij dat hij zijn vader vroeg of hij hem moest vermoorden, in latere verklaringen ontkent hij dat.

Volgens Hollander heeft het PBC zich te veel gericht op de problematische vader-zoonrelatie, en te weinig op Ricks uitingen van xenofobie. Op internet zijn foto's te vinden waar hij en andere jongens de Hitlergroet brengen. Ook is zijn profiel van het internetforum Partyflock verwijderd wegens racistische uitingen. Het OM eist acht jaar cel voor Rick, tien jaar voor zijn vader en drie jaar voor Ruud E. wegens het leveren van het wapen.

Vader Van V. beweert dat hij niets anders wilde doen dan zijn zoon beschermen. ,,Als vader Dreverhaven in Bordewijks boek Karakter'', zegt zijn advocaat M. Pijnenburg. ,,Puur uit liefde en angst dat zijn zoon iets zou gebeuren gaf hij hem het wapen.''

Uitspraak op 2 februari.