Voor Peter Sellers moest alles een kinderpartijtje zijn

Onlangs werd The Party weer eens vertoond, de briljante sloopfilm van Blake Edwards uit 1968, of zullen we zeggen: van Peters Sellers?

Wie met die film in het hoofd kijkt naar The Life and Death of Peters Sellers moet er ineens toch minder hard om lachen. Hierin stampt pappa Peter namelijk in een vlaag van woede het speelgoed van zijn zoontje stuk omdat hij zijn zin niet krijgt.

Het is zinloos om te zeggen dat dit een sleutelscène is – pappa is destructief! – in het gedramatiseerde portret dat Stephen Hopkins van Sellers maakte. In zulke biopics zijn doorgaans álle scènes sleutelscènes, omdat de film nu eenmaal een onderhoudende analyse van de hoofdfiguur wil zijn. Dus zijn alle scènes met zijn moeder (dominant) en zijn vader (slap) sleutelscènes, net als de scènes met zijn vrouwen, zijn regisseurs en vooral alle scènes met zichzelf. Want Peter Sellers mag dan de man zonder persoonlijkheid zijn – ,,die heb ik chirurgisch laten verwijderen'', zei hij zelf bij herhaling – hij is toch uitermate op zichzelf gesteld.

Hopkins, vooral bekend geworden van de gestileerde en uiterst succesvolle tv-serie 24, zag naar eigen zeggen Sellers vooral als een kind. ,,Alles moest altijd een kinderpartijtje zijn.'' Dus als Peter Sellers verliefd wordt op zijn tegenspeelster Sophia Loren, eist hij dat zijn vrouw en kinderen hem dat geluk gunnen. ,,Hou je niet meer van ons, pappa'', vraagt zijn dochtertje. ,,Natuurlijk wel'', zegt hij dan. ,,Alleen niet zoveel als van Sophia Loren.'' Weer zo'n sleutelscène.

Dan zijn er nog de heel nadrukkelijke sleutelscènes waarin Geoffrey Rush als Peter Sellers de gedaante van een ander personage in de film aanneemt. Die van Sellers' vader, bijvoorbeeld, die van de set wandelt en in de camera praat over zijn zoon en zijn eigen falen. Het is alsof Sellers zichzelf alleen kon begrijpen als hij eerst in de huid van een ander personage kroop. Nou ja, daar zijn we weer: dat is wat hij zijn hele leven deed. Bij zijn eerste toenadering tot film bijvoorbeeld. Hij is dan al beroemd als komiek bij The Goon Show, een anarchistisch radioprogramma van de BBC in de jaren vijftig. Maar de vrouw bij het castingbureau zegt: ,,Film is een genadeloos visueel medium'' en wijst hem af. Genadeloos visueel en verbaal keert Sellers terug als perfecte tachtigjarige oorlogsveteraan, en wordt direct aangenomen.

The Life and Death of Peters Sellers is een onevenwichtige productie. De gekunstelde pogingen tot psychologisch inzicht in deze kwikzilveren persoonlijkheid brengen de film steeds tot staan, terwijl je denkt: vertel nou maar gewoon verder over die grappige en woedende man.

Er zijn verder 8-mm filmpjes in het verhaal ondergebracht, omdat Sellers een verwoed en dictatoriaal amateurfilmer was, die zijn kinderen gezellige scènes gerust liet overspelen om ze perfect vast te kunnen leggen. En er zijn de films waarin de acteur speelde. Het lukt Hopkins niet om op al die niveaus en in al die lagen de vereiste kwaliteit te bereiken.

In die zin is The Life and Death of Peters Sellers teleurstellend. Het is tekenend dat de beste scènes de nauwgezette remakes zijn van de beste films die Sellers maakte, vooral de twee met Stanley Kubrick. Zolang hij in het stramien van zo'n genie zit, kan Hopkins boeien. Daarbuiten, los, heeft hij het soms pijnlijk moeilijk.

The Life and Death of Peters Sellers. Regie: Stephen Hopkins. Met: Geoffrey Rush, Emily Watson, John Lithgow, Charlize Theron. In: 11 bioscopen.

    • Bas Blokker