Tory-Lagerhuislid naar partij Blair

De Britse Conservatieve Partij is in ernstige verlegenheid gebracht door het overlopen naar Labour van het prominente Lagerhuislid Robert Jackson.

Jackson zei te geloven dat het beter is voor het land als Labour-premier Tony Blair ook de volgende regering vormt. Een overwinning van Tory-leider Michael Howard zou het land ,,zeker beschadigen'', aldus Jackson. De oud-staatssecretaris van Onderwijs onder Margaret Thatcher beschuldigde zijn partij van ,,gevaarlijke'' ideeën over Europa, ,,incoherente'' plannen voor onderwijs en zorg, en van ,,draaien'' over `Irak'. De Conservatieven verdienen ,,een beter leiderschap'', aldus Jackson, die in het Lagerhuis zit namens de kieskring Wantage, nabij Oxford. Hij is de derde Tory-parlementariër die overloopt naar Labour sinds Blair in 1997 premier werd.

Howard probeerde Jacksons spectaculaire stap gisterochtend tegenover de BBC af te doen als ,,iets wat nu eenmaal van tijd tot tijd in de politiek gebeurt''. Maar de rel overschaduwt het voor vandaag geplande, semi-officiële begin van de Tory-verkiezingscampagne. Dat bestaat uit de aankondiging dat de partij denkt 35 miljard pond (53 miljard euro) extra te kunnen bezuinigen, onder meer door 250.000 ambtenaren te ontslaan. Daarmee zou 23 miljard extra beschikbaar komen voor zorg en onderwijs, en de rest voor schuldsanering en verlaging van de belasting. Labour markeerde vorige week het officieuze begin van de campagnes met de onthulling van een reeks billboards die de economische prestaties van Labour moeten benadrukken.

Het vertrek van Jackson (58) onderstreept de onvrede binnen de partij onder gematigde, pro-Europese Tories over de koers onder Howard. De kiezer lijkt hem vooralsnog evenmin als een geloofwaardig alternatief te zien. Volgens een peiling voor het zondagsblad The News of the World stevenen de Tories af op hun slechtste resultaat sinds 1906: ze zouden nu in totaal 163 zetels overhouden, twee minder dan in 1997 en drie minder dan in 2001. Labour (nu 407 zetels) zou een zeer comfortabele meerderheid van 160 (nu 159) houden.

Jackson gold al een tijd als rebel. Hij stemde vorig jaar als enige Tory-parlementariër vóór het omstreden voorstel van de Labourregering om de collegelden te verhogen. Hij verweet zijn partij toen ,,opportunisme'', omdat ze alleen uit zou zijn op het beschadigen van Blair, zonder zelf een geloofwaardig alternatief te hebben voor de financiering van het hoger onderwijs.

In 2001 had Jackson al aangekondigd bij de komende verkiezingen, nu verwacht in mei, zich niet langer kandidaat te zullen stellen. Dit weekeinde zei hij bij dat besluit te blijven en zich niet namens Labour herkiesbaar te zullen stellen, maar hij besloot ook dat hij ,,niet stilletjes'' wilde vertrekken. Volgens hem handelde Labour met de collegegeldwet ,,in het landsbelang'', terwijl zijn partij die maatregel juist ongedaan wil maken. Bovendien, zo schreef hij aan de voorzitter van de partijafdeling in zijn kieskring, is ,,de vijandigheid van de [partij] tegenover Europa verhard tot het punt waarop ze het eenzijdig afzweren van de Britse verdragsverplichtingen [jegens de Europese Unie] bepleit''.

Jackson prees Blair, die als premier zou zijn uitgestegen boven ,,nauwe factionele belangen'', en die ,,echte moed'' zou hebben betoond, zowel bij hervormingen aan het thuisfront als internationaal. Hij noemde Michael Howard ,,privé een aardige man'', maar zijn openbare optreden kent maar twee registers: ,,woede en minachting''. Dat is, aldus Jackson, ,,te beperkt'', terwijl Blair daarentegen ,,als mens'' meer empathie van de Britten zou krijgen.

Blair prees Jackson gisteren als een ,,beschaafd, eerlijk en toegewijd overheidsdienaar, met respect in het hele Lagerhuis, die een warm welkom krijgt in de Labourfractie''. Volgens Blair bewijst Jacksons oversteek dat Labour dichterbij de ,,one nation politics'' staat dan de huidige Conservatieve Partij.