Met de kinderen slapen in het British Museum

Hieke Jippes logeert in het British Museum met een 9-jarige jongen. Hij rolt zijn slaapzaak graag uit in de buurt van een mummie.

Het is zaterdagnacht half drie. In de Egypte-galerij van het British Museum in Londen klinkt gevariëerd snurken vanaf tientallen luchtbedden. Het kolossale standbeeld van Ramesses II (19de dynastie, 1270 v Chr., uit Thebe) verrijst streng en onaangedaan in het verlengde van onze tenen. We kunnen hem, liggend in onze slaapzak, in het bijna-donker nèt zien. Aan ons hoofdeinde weten we het rood-granieten reliëf van Osorkon II (22ste dynastie, ca. 850 v Chr.) uit Bubastis. We zijn er een beetje voor – en niet: onder – gaan liggen om bij het rechtop gaan zitten ons hoofd niet te stoten. Dat advies hoorde bij de veiligheidsinstructies voor kinderen en ouders die deelnemen aan deze uitzonderlijke gebeurtenis: een van de periodieke sleep-overs in het British Museum.

De overnachting-met-thema in een galerij van het museum is een nieuwe manier om toekomstige museum-bezoekers te kweken. Het British Museum is niet de enige kunstinstelling die het fenomeen beoefent (het Science Museum doet het voor schoolklassen) maar het is wel het meest spectaculaire. De 9-jarige Thomas die ik als proefdier heb meegenomen, slaapt liever spannend in de buurt van een mummie, zegt hij, dan onder een helikopter. En ook voor begeleidende volwassenen is het leuker om een slapeloze nacht door te brengen met uitzicht op de Steen van Rosetta dan met de blik op een maanlander.

Het British Museum geeft de Jonge Vrienden van het Museum, waarvan het er inmiddels ruim 1.100 heeft, in ruil voor een jaarlijks lidmaatschap van 20 pond (ca.30 euro) het recht op onder andere vier sleep-overs per jaar. Die hebben telkens een ander thema, gelieerd aan de collectie van het museum. Er blijken bij onze overnachting – met als thema `Bolivia' – vele kinderen en ouders die sleep-over-routiniers zijn. Beatha, die voor ons in de rij bij de ingang staat, is 13 jaar en blijkt al een Egyptische, een Japanse en Chinese en een Vikingen-overnachting te hebben gedaan. Ze weet precies waar de beste plek is om haar bedje te spreiden en daarom staat ze, met haar vader, deze zaterdagavond al een uur van tevoren aan de kop van de rij. Niet dat dat helemaal helpt: een Franse familie dringt zich, tot grote ergernis van de wachtenden, met een verjaarspartij van 10 kinderen op het laatste moment aan kop.

CHIPS EN COLA

,,Ik krijg hier moeders die in tranen uitbarsten omdat hun vaste plek bezet is'', zegt Rebecca Murdoch, de coördinator van alles wat de Young Friends aangaat. ,,En één moeder die volhield dat ze alleen met licht aan kon slapen. En de meeste ouders snurken, tot ergernis soms van andere volwassenen, maar de kinderen zelf slapen daar wel doorheen. Als ze eenmaal slapen dan, want natuurlijk is er een hoop geschijn met zaklantarens als we rond middernacht de lichten eenmaal hebben uitgedaan.''

Om de collectie veilig te stellen, gelden er strikte voorschriften: niet rennen en geen voorwerpen aanraken zijn de belangrijkste. Elke sleep-over is voor 250 deelnemers, elk kind (tot een maximum van 5) moet ten minste één ouder bij zich hebben. Desondanks hebben de groepsbegeleiders er de handen aan vol om de chips van het midnight feast – een soort middernachtelijke picnic waarvoor ieder zijn eigen lekkers meeneemt – weg te houden van Farao's voetstuk. Thomas eet chocola en drinkt cola en gedraagt zich uitstekend. Omhoog kijkend naar de opgekamde hoofdtooi van Ramesses is zijn commentaar dat die precies op Bart Simpson lijkt.

Omdat het Brits Museum maar één uitstalling van Boliviaanse kunstvoorwerpen heeft, kan er daar omheen wel geslapen worden, maar is de overnachting minder spannend. Maskers, carnavalskostuums, gouden lama's – het is ons allemaal vreemd, maar het wordt ons allemaal uitgelegd. We gaan van een sessie Boliviaanse sprookjes vertellen naar een wat droge uitleg over carnaval-maskers en de functie van de lama in de Boliviaanse manier van leven. `All that lama-stuff' vermag Thomas minder te boeien dan de sessie capes maken. Hij tekent met krijt een gevleugelde slang, een zon en een maan op de rug van zijn cape en met lijm en pailletten creëert hij een carnivals-outfit die elke Boliviaan graag de zijne zou noemen. Niet dat hij niet af en toe bijna onder de voet gelopen wordt door, alweer, de ambitieuze Franse moeder die haar kinderen de kans niet laat hun gang te gaan. Als laatste van de hele groep is ze aan het fröbelen, duidelijk van plan om de volgende dag voor haar kind de prijs van top-capemaker in de wacht te slepen.

PYJAMA'S EN PANTOFFELS

Als we om elf uur 's avonds met geïmproviseerde pan-fluiten vals en hard blazend achter een groep musici door een stel Assyrische toegangspoorten heen slingeren – een levende slang – raken de meeste kinderen weer helemaal over hun slaap heen. Als het picnic- en daarna bedtijd is, is ons dilemma: doen we zoveel kleren uit dat iemand misschien onze onderbroek kan zien of houden we het meeste aan? Groepsgenoten paraderen voorbij in aanvallige pyjama's en op kunstige pantoffels. Wij schuiven min of meer zoals we zijn in onze slaapzak, Thomas met zaklantaren en voetbaltijdschrift: ,,Ik ga wel slapen als het licht uitgaat!''

De volgende morgen is er beneden in het museum een ontbijt van Marks & Spencer-croissants-uit-het-pak, fruit en oploskoffie (pakjes orange juice voor de kinderen). Thomas vindt het jammer dat er geen cornflakes zijn. Hij is moe en de laatste activiteit – het optreden van een Bolviaanse carnavalsgroep in prachtige kostuums – gaat min of meer aan hem voorbij. De Franse moeder stáát er intussen op dat haar kinderen de kostuums van de dansers mogen passen en loopt iedereen voor de voeten in haar ijver het allemaal op film vast te leggen.

,,Gaan jullie al naar huis?'', vraagt Rebecca Murdoch. ,,Blijven jullie niet tot de prijsuitreiking?''

Wij hebben genoeg gedaan, vinden we. Bovendien willen we een taxi aanhouden voor er op deze zondagochtend om half tien 250 mensen het museum uit stromen. Thomas fleurt op als hij hoort dat de volgende sleep-over (thema: Egypte) twee dagen vòòr zijn verjaardag is. Misschien dat zijn verjaarspartij....?

Matrasje, slaapzak, cape, poster, papieren masker – we hijsen het allemaal de taxi in. De taxichauffeur heeft zelfs op deze vroege zondagochtend zijn standaard-British Museum-grap klaar. ,,Zo jongen'', zegt hij tegen Thomas. ,,Was het leuk? En is dit'' – knik naar mij – ,, je Egyptian Mummy?''

Young Friends of the British Museum,

British Museum, Great Russell Street

Londen WC1B 3DG,

youngfriends@thebritishmuseum.ac.uk,

sleep-overs 27,50 pond per persoon.

    • Hieke Jippes