Djembés uit Burkina Faso

Eind november was Saskia Bender, programmamaakster van NPS-radio, acht dagen in een van de armste landen van Afrika, Burkina Faso. Zij maakte daar voor Radio 4 opnamen van het jaarlijkse muziek- en dansfestival Nuits Atypiques in de derde stad van het land, Koudougou. Het eerste deel van het tweeluik wordt vanavond uitgezonden. In de uitzending ligt de nadruk op de traditionele Afrikaanse muziek uit Burkina Faso maar ook zijn groepen uit aangrenzende landen als Ivoorkust en Mali te horen. Afzonderlijk of in combinatie zijn ballofoon (soort xylofoon), fluit, duimpiano, kora (snaarinstrument) en djembé (drum) te beluisteren.

Morgenavond volgt een reportage met aandacht voor de combinatie van Afrikaanse muziek met westerse invloeden als hiphop en rap. Bender laat ook impressies horen uit een radio- en opnamestudio, een weeshuis en een dans- en muziekschool. Zij was getuige van een bijzondere maskerdans waarin dansers het gedrag van verschillende dieren verbeelden en bij een ceremonie waarin een medicijnman een offer brengt aan zijn voorouders.

In het land waar de inkomsten per hoofd van de bevolking op 300 dollar – in Nederland 26.500 – liggen is de levensverwachting van mannen slechts 42 jaar, die van vrouwen 45. Bender was verbaasd dat er zoveel jonge mensen op straat waren. Oude mensen zie je nauwelijks, zegt ze. ,,Overal waar je komt zie je jonge mensen. Vijftig procent van de bevolking is niet ouder dan 21 jaar.''

Voor de Burkinese bevolking is muziek, zingen en dans iets om de dagelijkse zorgen te vergeten en saamhorigheid te vergroten. Zo karakteriseert ze ook het festival. Volgens Bender hebben de Burkinezen hun muziek ontdekt als middel om geld te verdienen. Ze geeft als voorbeeld de dans- en percussiegroep La troupe Saaba die met uitbundige en traditionele ritmes permament op tournee is in Europa. Met de opbrengst van de concerten in Europa worden onder andere scholen en kleine werkplaatsen gebouwd.

Het was voor Bender de eerste keer dat zij daar was, en zeker niet de laatste. Buitengewoon vond zij de warmte en hartelijkheid van de Burkinezen die ondanks problemen en armoede hun positivisme weten te bewaren. Vroeg of wenste zij iets, dan kreeg ze steevast horen: `pas de problème'.

4FM: Burkina Faso, Radio 4, 23.00-24.00u., slot morgenavond.