ADHD-kinderen krijgen zware medicijnen

Bijna 35.000 kinderen met ADHD (hyperactiviteit) of andere gedragsstoornissen slikken anti-psychotica die voor volwassenen bestemd zijn. Dat heeft de Stichting Farmaceutische Kengetallen onderzocht op verzoek van het televisieprogramma Nova. Het gebruik van deze middelen kan volgens kinderpsychiaters leiden tot ernstige bijverschijnselen zoals behoorlijk overgewicht.

Kinderen met ADHD krijgen doorgaans Ritalin voorgeschreven om agressiviteit en angstaanvallen te voorkomen. Als dat middel niet voldoet gaan kinderpsychiaters in de meeste gevallen over op het anti-psychoticum risperidon (merknaam Risperdal). Hiervan zijn de werking en veiligheid bij kinderen niet bekend. Bovendien is dit middel voor kinderen tot vijftien jaar niet geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).

In de praktijk blijkt toepassing van risperidon in veel gevallen te kunnen leiden tot ernstig overgewicht - soms tien tot twaalf kilo - en bewegingsproblemen zoals trillingen.

Kinderpsychiater L. Kalverdijk van de Rijksuniversiteit Groningen pleit voor richtlijnen voor toepassing van de middelen. ,,Overgewicht kan leiden tot forse problemen, zoals diabetes en hart- en vaatziekten'', zegt hij. ,,Maar in sommige situaties staan we met de rug tegen de muur, dan hebben we geen andere keus dan deze middelen voor te schrijven.'' Daarom houdt Kalverdijk het gewicht van kinderen aan wie hij het middel voorschrijft, nauwkeurig bij.

Als een geneesmiddel niet geregistreerd is voor gebruik door kinderen, wil dat niet zeggen dat gebruik door deze groep verboden is. De arts schrijft het middel dan op eigen risico voor. Kinderartsen zijn vaak genoodzaakt om middelen voor te schrijven op basis van beperkt wetenschappelijk onderzoek, zegt Kalverdijk. Volgens hem is het voor farmaceutische bedrijven veelal commercieel niet interessant om medicijnen op kinderen te testen. Bovendien is het onderzoek moeilijk uit te voeren: ,,kinderen kunnen minder goed aangeven wat ze voelen. Bovendien is het ethisch ingewikkeld.''

Het CBG heeft ,,een zekere zorg'' over het gebruik van deze geneesmiddelen door kinderen, zegt voorzitter F. Lekkerkerker. ,,Het ontbreekt niet alleen aan informatie over de werking, ook over de veiligheid is te weinig bekend'', zegt hij. Eind dit jaar stemt het Europees Parlement over een wet die onderzoek bij kinderen moet verplichten.