Het winnen van vertrouwen door normen te stellen 2

In zijn uitstekende artikel in deze krant van 23 december stelt J.L. Heldring dat het spreken over Europese waarden hovaardij is. De door Balkenende als Europees betitelde waarden als eerbied en solidariteit, zegt Heldring, bestaan overal tot in de oerwouden van Afrika. Ik wil een parallel trekken tussen deze vorm van hovaardij en uitspraken van minister Verdonk. Kort nadat haar de hand werd geweigerd door een imam, stelde de minister in diverse media: ,,Wij in Nederland gaan zo niet met elkaar om.''

De mate van arrogantie die deze uitspraak kenmerkt, is hinderlijk en een politicus onwaardig. Bovendien is de uitspraak de facto onjuist. De imam woont en werkt in Nederland en maakt onderdeel uit van onze Nederlandse samenleving. Kennelijk meent mevrouw Verdonk niet alleen te weten hoe wij in Nederland met elkaar om behoren te gaan, zij wil het ons ook nog opleggen. `Wij in Nederland'. Deze formulering suggereert een vast omlijnde, gedefinieerde culturele identiteit. Recente gebeurtenissen, zoals de moord op Van Gogh en de publicatie van verontrustende AIVD-rapporten, veroorzaken angst voor verlies van deze identiteit maar tegelijkertijd onstaat de vraag wat onze identiteit nou eigenlijk behelst. En dan gaan mensen gekke dingen roepen. Kijk naar Balkenende die de waardendiscussie en de identiteitsvraag zelfs naar een Europees niveau heeft getild. Opvallend in de discussies is dat onze wetten als bundeling van bindende waarden niet of nauwelijks worden genoemd.