Extreem vroeg geboren kinderen zijn vaak ernstig gehandicapt

Kinderen die na een zwangerschap van 25 weken of korter geboren zijn, vertonen op zesjarige leeftijd vaak lichamelijke en verstandelijke gebreken, zo blijkt uit een groot Brits onderzoek. Van deze veel te vroeg geboren kinderen is ruim 40 procent ernstig gehandicapt, soms zelfs volledig verlamd, blind of doof (New England Journal of Medicine, 6 jan).

De Britse onderzoekers hebben het lichamelijk en geestelijk functioneren van 241 zes jaar oude kinderen die allemaal geboren waren na een zwangerschap van 25 weken of korter, vergeleken met dat van even oude klasgenootjes. Het gaat hier om de EPICure-studie die bijzonder is omdat álle veel te vroeg geboren kinderen in Groot-Brittannië en Ierland uit 1995 hierin zijn opgenomen, dus niet alleen de kinderen die in gespecialiseerde universitaire ziekenhuizen ter wereld zijn gekomen. Het onderzoek was prospectief: de kinderen zijn vanaf hun geboorte gevolgd.

De conclusies zijn schokkend. Van het kleine aantal kinderen dat in leven blijft na een veel te korte zwangerschap (één op honderd kinderen bij 22 weken, tot 44 op de honderd bij 25 weken) hadden er maar weinig geen handicap. Acht procent van de kinderen na een zwangerschapsduur van 25 weken was helemaal gezond, drie procent van de kinderen na 24 weken, één procent van de kinderen na 23 weken, tot geen enkel kind na 22 weken. Een vijfde van de veel te vroeg geboren kinderen leed aan ernstige handicaps: 49 kinderen waren verlamd, 6 kinderen blind en 7 helemaal doof. Hierbij moet men bedenken dat deze te vroeg geboren kinderen in het algemeen de modernste zorg gekregen hebben, waaronder een behandeling met surfactant en steroïden ter voorkoming van longproblemen.

Het was opvallend dat de te vroeg geboren kinderen op de leeftijd van twee en een half jaar veelal nog geen merkbare stoornissen in hun cognitieve functioneren hadden vertoond, terwijl op het zesde jaar 41 procent op dit gebied problemen had, vergeleken met even oude klasgenootjes. Dat komt vermoedelijk doordat er steeds hogere eisen aan de kinderen worden gesteld naarmate ze ouder worden. Dat voorspelt dus niet veel goeds voor het functioneren van een groot deel van de veel te vroeg geboren kinderen op de middelbare school en als volwassene.

Een commentaar in het New England Journal of Medicine benadrukt dat kinderen na een zwangerschapsduur van 22 tot 25 weken bijzonder fragiel zijn. Hun longblaasjes zijn nog niet gevormd, waardoor ze een groot risico lopen op hersenbeschadiging door zuurstoftekort. De hersenen zijn ook sterk onderontwikkeld. Dat maakt extreem te vroeg geboren kinderen heel kwetsbaar.

Dankzij de moderne medische techniek kunnen artsen steeds jongere kinderen in leven houden. In Nederland is 25 weken de grens waarop men dat nog probeert, maar afgelopen najaar verschenen er pleidooien om die grens te verlagen. De American Academy of Pediatrics heeft deze grens in de nieuwste richtlijnen al verschoven naar 23 weken. Gezien deze Britse onderzoeksresultaten lijkt dat voorlopig niet verstandig.

    • Bart Meijer van Putten