Een schitterend tekort

Met alleen december 2004 nog als onbekende factor, zou er weinig meer moeten kunnen mislopen met 's rijks financiën. Gemiddeld, zo meldt het ministerie van Financiën, bedroeg het begrotingstekort in de periode december 2003 tot en met november 2004 13,7 miljard euro. Dat is 2,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Zo blijft Nederland in 2004 dus hoogstwaarschijnlijk onder het toegestane maximum van 3 procent dat door Brussel wordt voorgeschreven. In het voortschrijdend gemiddelde dat Financiën hanteert, moet december 2004 er nog bijkomen om het jaar compleet te maken. December 2003 valt dan van het staartje van het lopend gemiddelde af.

Er moet wel een erg grote schok zijn opgetreden in december, wil het begrotingstekort alsnog boven de 3 procent uitkomen. Maar zeker is nog niets, tot straks in het voorjaar de definitieve balans wordt opgemaakt.

De laatste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) uit december gaan uit van een begrotingstekort van 3 procent in 2004, en vooralsnog lijkt die prognose uit te komen. Interessanter is het vooruitzicht voor 2005. Het CPB gaat er nu van uit dat het tekort terugloopt tot nog maar 2,25 procent. Dat is opvallend, omdat juist datzelfde CPB de economische groei in 2005 als een van de laagste inschat. Meer dan 1 procent zit er volgens het planbureau niet in.

Hoe hoog het begrotingstekort over 2005 werkelijk uitkomt blijft onzeker, maar uit een onverdachte hoek komt nu informatie die het raadsel verheldert. Het Agentschap van Financiën, dat voor het rijk de uitgifte van staatsleningen verzorgt, ging in december nog uit van een totale financieringsbehoefte van 39 miljard euro, waarvan 36 miljard wordt geleend op de kapitaalmarkt. Minus aflossingen van aflopende staatsleningen, resteert daarvan een tekort op kasbasis van 14 miljard euro in 2005. Dat is iets meer dan 3 procent van het bbp, maar er zit een beetje definitievervuiling in dit cijfer.

Bij de aankondiging deze week van een staatslening die aanstaande dinsdag wordt gelanceerd, spreekt het Agentschap echter van een beroep op de kapitaalmarkt van niet de eerdere 36 miljard, maar van `tussen de 32 en 38 miljard'. Logischerwijs kan het nettotekort op kasbasis dus uitkomen op ergens tussen de 10 miljard euro en 16 miljard euro. Die marge is groot, maar let vooral op de onderkant: 10 miljard euro komt neer op rond de 2,1 procent van het bruto binnenlands product. Financiën houdt er inderdaad rekening mee dat het tekort over 2005 erg laag uitvalt. Maar het is, bij alle bezuinigingen, niet tactisch om dat aan de grote klok te hangen.

    • Maarten Schinkel