Onderzoek medicijnen openbaar

De grote farmaceutische bedrijven gaan alle resultaten van geneesmiddelenonderzoeken openbaar maken.

Ook als het onderzoek negatief heeft uitgepakt voor het onderzochte nieuwe geneesmiddel volgt binnen een jaar openbaarmaking. Iedereen kan binnenkort ook inzage krijgen in lijsten met nog lopende geneesmiddelenonderzoeken.

De openheid is een initiatief van vier federaties van farmaceutische industrieën, de Japanse, Amerikaanse, Europese en de overkoepelende International Federation of Pharmaceutical Industries and Associations. De grootste bedrijven hebben, zei de Europese federatie vanmorgen, ingestemd met de nieuwe regels. ,,De bedrijfstak erkent dat het goed is voor de volksgezondheid om gegevens over de klinische experimenten beschikbaar te stellen aan artsen, patiënten en andere belangstellenden.''

De farmaceutische industrie staat sinds vorig jaar onder grote druk om onderzoekgegevens openbaar te maken, nadat was gebleken dat commercieel onwelgevallige onderzoeksresultaten geheim waren gehouden, met verlies van mensenlevens als gevolg.

Veel belangstelling trokken de eind 2003 en begin 2004 bekend geworden zelfmoorden bij kinderen en pubers, kort nadat ze een van de moderne, prozac-achtige medicijnen tegen depressie waren gaan slikken. De gedachten aan zelfmoord waren in enkele onderzoeken met de antidepressiva bij kinderen wel waargenomen, maar waren niet zo geadministreerd.

Eind september 2004 trok fabrikant Merck de moderne pijnstiller Vioxx terug van de markt omdat mensen die het middel slikten een grotere kans hebben om aan een hartaanval te overlijden. De hartproblemen die Vioxx kan veroorzaken waren al in onderzoeksresultaten zichtbaar, bleek achteraf.

Deze kwesties leidden tot acties in de parlementen van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, waarbij met scherpere wetgeving wordt gedreigd. De belangrijkste medisch-wetenschappelijke tijdschriften kondigden vorig najaar aan alleen nog artikelen te zullen publiceren van medicijnenonderzoek waarvan het protocol van te voren openbaar was gemaakt.

Nefarma, de Nederlandse vereniging van farmaceutische industrie, heeft al drie jaar een database van in Nederland opgezette onderzoeken naar geneesmiddelen. ,,Maar die is nog niet openbaar'', zegt een Nefarma-woordvoerder. De database is eigenlijk opgezet om te kijken hoe lang het duurt voordat ethische commissies een studieopzet goedkeuren. Goedkeuring duurt nu gemiddeld honderd dagen. Een nog niet ingevoerde Europese richtlijn stelt een maximum van zestig dagen.