Oleksy struikelt over verleden

De voorzitter van het Poolse parlement, Józef Oleksy, is gisteren afgetreden na onthullingen over zijn communistische verleden. Hij wordt opgevolgd door de huidige minister van Buitenlandse Zaken, Wlodzimierz Cimoszewicz, die op zijn beurt wordt opgevolgd door zijn plaatsvervanger, Adam Rotfeld. De stoelendans is wekenlang zorgvuldig voorbereid door regeringspartij SLD (ex-communisten), die de prestigieuze en invloedrijke positie van parlementsvoorzitter niet wilde kwijtraken.

Het is de tweede keer dat Oleksy het veld moet ruimen. De eerste keer was in 1996, toen hij premier was. Hij werd er toen (door toenmalig president Lech Walesa) van beschuldigd een spion te zijn geweest. Later werd hij van die beschuldiging vrijgesproken door de rechter.

Twee weken geleden concludeerde een speciale rechtbank dat Oleksy tussen 1970 en 1978 toch voor de communistische geheime dienst heeft gewerkt. Polen in hoge publieke functies moeten volgens de wet verklaren of ze onder het communisme al dan niet hebben gewerkt voor de geheime dienst. Het toegeven van collaboratie heeft over het algemeen geen ernstige gevolgen. Maar wie liegt kan tien jaar worden uitgesloten van publieke functies. Oleksy, leider van de SLD, gaat in beroep tegen de uitspraak.

Oleksy's opvolger, Cimoszewicz, die in 1996 Oleksy als premier opvolgde, blijft parlementsvoorzitter tot de volgende verkiezingen, mogelijk al in juni. Hij geldt als een belangrijke kandidaat in de presidentsverkiezingen die ook later dit jaar worden gehouden. Zijn besluit om parlementsvoorzitter te worden zou hiermee samenhangen. Volgens de oppositie wil Cimoszewicz het parlement als ,,campagneplatform'' gebruiken. Cimoszewicz werd gisteren met een nipte meerderheid gekozen. Hij kreeg 223 van de 444 uitgebrachte stemmen. Hij had tevoren gezegd aan te zullen blijven als minister als het parlement hem als voorzitter zou afwijzen.

De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Rotfeld zei gisteren het beleid van zijn voorganger te zullen voortzetten.