Duitsers: `Kaas' te dun

De Duitse uitgever Diederichs vond Willem Elsschots roman Kaas in 1952 te dun om een serieuze kans te maken op de Duitse markt. Bovendien meende hij dat Käse een onaantrekkelijke boektitel was.

Dat blijkt uit nieuw ontdekte brieven van Elsschot en zijn vertalers Herbert en Agnes Kalmann-Matter in het vertalerstijdschrift Filter. Oorspronkelijk wilde het echtpaar Kalmann Kaas bij een Zwitserse uitgever onderbrengen, maar dat wilde Elsschot niet: ,,En nu komt het mij voor dat een Duits boek in Duitsland diende te worden uitgegeven, want Duitsland is toch het hart van het Duitse taalgebied''. Uitgeverij Schwann vond het boek niet goed genoeg: de held kwam te vlotjes tot inkeer. De vertaling van Kaas belandde bij Diederichs, die het boek uitgaf ondanks zijn scepsis over de commerciële mogelijkheden. Het verscheen in een reeks die werd betaald door de Vlaamse Akademie voor Taal- en Letterkunde. Elsschot leek niet erg geïnteresseerd; herhaaldelijk moest hij worden gemaand op post van de uitgever te reageren. De vertaling werd door Diederichs als Kaas op de markt gebracht, maar Kaas marcheerde niet. In het tijdschrift Revolver citeerde Wieneke 't Hoen vorig jaar geleden een brief van Elsschot waarin deze zei dat er `in 1955 in heel Westduitschland 10 ex.' waren verkocht. Maar vorig jaar werden van een nieuwe vertaling, Käse, in Duitsland meer dan 20.000 exemplaren verkocht.