`Toch doen we iets niet goed'

Voor A. Kharoun, van een van de grootste Marokkaanse moskeeën, is het imamschap vrijwilligerswerk. ,,Dat Nederlanders niets weten over de islam, begrijp ik niet.''

De Omar Al Farouk-moskee in Utrecht-Overvecht, een buitenwijk met veel flats, is een voormalige kerk met een opvallend schuin dak. Hij bestaat hoofdzakelijk uit een enorme, hoge ruimte met gestreept grijsblauw tapijt. Imam A. Kharoun (49) schat dat er dagelijks 300 à 400 Marokkaanse moslims in de moskee komen en op vrijdag ongeveer tweeduizend. Het gesprek met hem heeft plaats in de vergaderruimte, een raamloos hok met schappen vol dozen en enkele rijen boeken.

Kharoun is een kleine, onopvallende man met een korte baard. Hij is opgegroeid in Tanger, kwam in 1988 naar Nederland. Hij spreekt Nederlands, geeft uitgebreide antwoorden en praat met vuur, alsof het gaat over dingen die hem dwarszitten. Soms lijkt hij ongeduldig, of gelaten omdat hij iets wéér moet uitleggen, maar hij blijft beleefd. Hij neemt ruim de tijd, tot het tegen vijven tijd is voor gebed.

Bent u dé imam van deze moskee?

,,Ik preek bij veel moskeeën in Nederland, bijvoorbeeld als een imam vrij is. Bij deze moskee hebben we een aantal imams, we werken met een rooster. Voor de variatie, dat mensen niet denken: wéér díé imam. Mijn specialisme zijn Nederlandse preken. Veel jongeren en vrouwen die hier komen spreken niet goed Arabisch, die verstaan het anders niet.

,,Deze moskee is niet alleen religie, religie, religie. Er zijn cursussen huiswerkbegeleiding, Nederlandse taal, Arabisch, Engels, ICT, computers. Als mensen met vakantie willen, halen wij ANWB-mensen hierheen.''

Betrekt u de actualiteit in uw preken?

,,Ja, altijd.''

Waar roept u bijvoorbeeld toe op?

,,Oproepen, oproepen... Ik wijs erop wat de islam zegt. Dan kunnen mensen zelf de conclusie trekken wat ze wel en niet moeten doen. Als ik zeg: je moet dit, je moet dat, lijkt het alsof ik een lesje wil geven.''

Kunt u een voorbeeld geven van wat u preekt?

,,Nou, neem de moord op Theo van Gogh. De islam verbiedt het mensen te vermoorden. Je kunt altijd naar de rechter, er zijn commissies waar je heen kunt, in de tijd van de koran was er al stammenoverleg. Niemand kan het recht in eigen hand nemen. Dat probeer ik uit te leggen.''

Wat voor opleiding heeft u?

,,Ik heb een MBA-opleiding en coördineer bouwprojecten, moskeeënbouw in het bijzonder. Dat is mijn werk, de werkzaamheden als imam zijn vrijwillig. Ik heb de bouw van zeven à acht moskeeën begeleid. Daar heb ik heel veel van geleerd.

,,Mensen in de buurt waren vaak boos dat er een moskee kwam. Maar met praten, praten, praten bereik je veel. Sommigen verdedigen nu zelfs de moskee.''

Wat voor imam-opleiding heeft u?

,,In Marokko is religie een groot onderdeel van de manier van onderwijzen. Het is vanzelfsprekend, van de basisschool tot het einde van de middelbare school. Verder heb ik zelfstudie gedaan, bijeenkomsten van geleerden bijgewoond, meegewerkt aan boeken.''

Hoe bent u in Nederland terechtgekomen?

,,Ik was toen betrokken bij een project voor islamitisch bankieren. Er werd hier een vestiging gerealiseerd.''

Zijn er aspecten van de Nederlandse cultuur die u negatief vindt?

,,Niet negatief, maar jammer: iedereen weet nu dat moslims hier wonen en niemand probeert moslims te leren kennen. Wij moeten elke keer weer uitleggen dat we geen varkensvlees eten en ramadan vieren. Hoe lang heeft Nederland Indonesië wel niet gehad? Dat Nederlanders niets weten over de islam, dat begrijp ik niet. En dat voor een intellectueel volk.''

Nou, nou...

,,Wél voor de eerste generatie gastarbeiders, die niet kon lezen en schrijven.''

Moeten moslims nog beter integreren?

,,Ik vind dat moslims geïntegreerd genoeg zijn. De eerste generatie woont hier 20, 30 jaar. Voor hen was het werken, werken, werken en beter dat ze geen Nederlands leerden of lid werden van een vakbond.

,,De tweede en derde generaties zijn hier geboren. Gaan hier naar sport, spelen in een band. Wat wil je dan nog meer? Wanneer krijg je het stempel `geïntegreerd'? Over een paar jaar is het niet meer relevant. Dan is het puur voor de mensen die net zijn aangekomen.''

Is er binnen de Nederlandse samenleving genoeg respect voor moslims?

,,Ik denk dat er heel veel respect is, vergeleken bij andere landen. Maar wat de laatste weken gebeurd is, is wel een signaal dat we toch iets niet goed doen. We moeten nóg meer contact maken met de buurtbewoners. Wij zouden bijvoorbeeld graag willen dat hier iedere dag iemand komt die iets kan uitleggen over de moskee. Die mensen kan ontvangen, contacten onderhoudt. Daarvoor hebben we geld gevraagd aan de gemeente. Maar dat geld krijgen we niet. En zelf hebben we daar de middelen niet voor.''

Komen er financiële bijdragen uit Saoedi-Arabië?

Fel: ,,Dat lees je overal. Wat wij uit Saoedi-Arabië krijgen is echt peanuts. Misschien 100.000 gulden, verspreid over tien moskeeën. De meeste moskeeën horen niet tot een wereldwijde organisatie, zoals de rooms-katholieke kerk. Deze moskee hebben we met ons eigen geld gebouwd.''

Dit is het vierde deel van een serie over imams in Nederland. Eerdere delen verschenen op 21, 23 en 29 december. Een overzichtsverhaal was op 18 december te lezen in het Zaterdags Bijvoegsel.

    • Joke Mat