Televisie kleurt omgeving

Ambilight-tv's bieden behalve beeld ook ingebouwde sfeerverlichting.

Van Philips krijg je lampen, zong de Amsterdammer Joop Visser, die daarbij naliet te vermelden dat het bedrijf ook veel consumentenelektronica maakt. Wellicht had Visser een vooruitziende blik, want het Eindhovense bedrijf heeft nu een serie televisietoestellen op de markt gebracht die in zekere zin de klok terugdraaien. Deze nieuwe tv's zijn voorzien van Ambilight, ingebouwde verlichting die meekleurt met wat er op het scherm te zien is.

Dat mag in eerste instantie wat eigenaardig of misschien zelfs irritant klinken, in de praktijk blijkt dat mee te vallen. Getest is de 42PF9966, een plasmascherm met een doorsnede van 107 cm en het forse prijskaartje van 5.999 euro. Kleinere en grote varianten zijn ook beschikbaar, zowel in lcd- als in plasma-uitvoering, en lopen in grootte uiteen van 81 tot 127 cm beelddiagonaal. De prijzen variëren van 4.499 euro tot 7.999 euro.

Wat betreft de basisfunctie – het geven van mooi beeld – voldoet de televisie uitstekend, en wellicht zelfs te goed. De aanschaf van dit apparaat is absoluut zinloos voor wie zich moet behelpen met een kabelaansluiting. Alle imperfecties – en dat zijn er veel, in Nederland – worden genadeloos uitvergroot. Beter is het om een satellietaansluiting te hebben of, desnoods, Digitenne of KPN Digitale TV aan te schaffen als er geen schotel kan worden opgehangen. Voor wie alleen dvd's kijkt, maakt de kwaliteit van de tv-aansluiting uiteraard niets uit. Bij het testen met dvd's valt op dat het plasmascherm ook bij donkere scènes een goed contrast weet te behouden. De tv bevat een ingebouwd stuk intelligentie dat probeert om het beeldoppervlak maximaal te benutten en dus automatisch de dimensies van het uitzendformaat aanpast aan die van het scherm. Omdat nog lang niet alle uitzendingen in breedbeeldformaat plaatsvinden, leidt dit nogal eens tot irritante formaatwisselingen, zeker bij het bekijken van een programma met besprekingen van bioscoopfilms.

Met de meekleurende verlichting is echter niets mis. Philips beweert dat Ambilight vermoeide ogen tegengaat, en citeert gunstig onderzoek onder consumenten in Duitsland, de VS en China om die claim te staven met bewijs. Een verklaring voor dit verschijnsel zou kunnen zijn dat veel woonkamers 's avonds karig worden verlicht, waardoor de tv de enige lichtbron vormt in de kamer. Door Ambilight wordt de omgeving van de tv echter gelijkmatig meeverlicht. En omdat Ambilight aan de achterkant van de tv is bevestigd, kan het licht niet in het scherm reflecteren, in tegenstelling tot lampen elders in de kamer. Een gewone schemerlamp heeft daarnaast als nadeel dat de kleur licht vaak afleidt van de televisie. Uit hetzelfde Philips-onderzoek blijkt dat gebruikers menen dat de beeldkwaliteit inderdaad verbetert als de Ambilight-functie aanstaat. De gemeten waarnemingsverschillen variëren echter enorm van land tot land, wat een sterke psychologische component suggereert. In China vindt liefst 44 procent van de consumenten Ambilight een dergelijke verbetering opleveren; in Duitsland is de stijging slechts 10 procent.

Nadelen heeft de Ambilight wel. Zo is het vrijwel noodzakelijk ruim te wonen, om voldoende afstand tot het grote scherm in acht te kunnen nemen. Ideaal is het als de tv kan worden opgehangen aan een grote muur, en de bank er frontaal voor wordt geparkeerd. Philips beveelt daarnaast een witte muur aan als achtergrond, hoewel uit gebruikerservaringen op internet blijkt dat ook goede resultaten zijn te behalen met een grijze muur. Overigens kan de Ambilight-functie ook worden gebruikt als de tv zelf uitstaat. Daardoor beschikken gebruikers ineens over een van de duurste schemerlampen ooit.